11-12-2015

Wanneer oxalen?

Wanneer oxalen?

Vele nieuwe (o.a. imker Julia) en wellicht ook ervaren imkers vragen zich af wat de gevolgen zijn van het huidige warme weer op de oxaalzuurbehandeling. Veel is er al over geschreven in Bijenwerk, zie www.bijenhouders.nl/bijen-en-welzijn/oxaalzuur-winterbehandeling

De redenering om te komen tot het juiste behandelmoment is eigenlijk tamelijk eenvoudig. Echter de vraag hoe effectief de behandeling is, blijft nog onbeantwoord, maar daar zal ik zo op in gaan. Eerst de timing:

Wat zeker is, is het gegeven dat moeren circa 10 dagen na de korste dag (21 december) weer beginnen om een nieuw broednestje aan te leggen. De winterzonnewende zorgt voor het verlengen van het daglicht en daarna begint heel langzaam de groei van het broednest weer op gang te komen. Na de eerste eileg (stel op 1 januari) duurt het nog 7 a 8 dagen voor de eerste larfjes zodanig oud zijn, dat de mijten weer onder de larf willen kruipen. Volgens dit tijdspad heb je dus tot 6 januari de tijd om te oxalen, daarna zal er zeker gesloten broed aanwezig zijn en verstoppen de mjten zich weer voor het oxaalzuur.  Het is vestandig niet tot de uiterste datum te wachten. 

De laatste oxaaldag is dus 6 januari. Maar wat is de eerste? In het weekend van 20 november (zie elders op dit BLOG) heeft het vrijwel overal in Nederland (m.u.v. het kustgebied) twee of drie dagen licht gevroren. Waarschijnlijk was dit voldoende om drie weken later - dat is dus ongeveer het komende weekend, dus laten we dit vaststellen op 14 december - de volken uit het broed te laten gaan. De vroegste oxaaldatum is dus 14 december.

De beste behandelingstijd is dus tussen 14 december en 6 januari. Mochten sommige moeren vanwege het zachte weer toch nog door gegaan zijn met leggen, dan kun je daar niets aan veranderen. Dat moet je dan maar voor lief nemen. Het effect zal dan wel een minder effectieve bestrijding zijn, maar baat het niet volledig, dan schaadt het ook niet in directe zin. Dus gewoon behandelen tussen 14 december en 6 januari, tenzij.......

Ik wil 1 kanttekening maken: ben je zeker van een verwaarloosbare mijtenval (minder dan een halve mijt per dag), dan kun je overwegen de oxaalbehandeling over te slaan, maar weet dat er nog steeds kapers op de kust zijn, zoals mieren en pissebedden. Ik kom ze vanwege het warme weer nog steeds tegen, dus onderschat de mijtenval niet.

Dus ik ga zeker oxalen. Wanneer? In de genoemde periode en ik kijk dagelijks naar de weersvoorspelling voor de komende 2 weken. Bij 5 a 6 graden overdag en een koude nacht daarop van 2 a 3 graden zitten de bijen 's morgens vroeg echt wel op de tros. Op zo'n vroege ochtend - of misschien wordt het wel kouder - sla ik toe en behandel mijn volken.

Bij het verhitten (sublimeren) van oxaalzuurkristallen moet de temperatuur juist > 5 graden zijn. Dus daar speelt de temperatuur dus een andere rol.

Nog een laatste tip: gebruik hardwarm oxaalzuur en gebruik bij zwakke volken (3 a 4 straatjes) een dosering van 5 ml per straatje. Dus NIET de volle 30 ml.

Als laatste: Nooit meer dan 1 behandeling geven! Het schaadt de bijen anders enorm. Vul na de behandeling ook nog even de winterbehandelingsenquete in svp (zie homepage NBV).

Ben Som de Cerff, hobbyimker en docent bijenteelt

 

 

 

Reacties

  • Marco Meijs

    11-12-2015 om 11:58

    Hartelijk dank Ben voor dit blog, precies de informatie waarnaar ik op zoek was en helder uiteen gezet.

  • Erik Schroën

    11-12-2015 om 12:20

    Warm aanvoelen van de afdekfolie en eventueel condens tegen de afdekfolie zijn voor mij graadmeters (of beter geformuleerd misschien, indicatoren) voor aanwezigheid van open broed.

  • Lineke

    11-12-2015 om 12:21

    Heel fijn zo'n helder verhaal! Ik kan niet wachten tot ik die mijten te grazen kan nemen! :-)

  • Woldimker

    11-12-2015 om 12:51

    En wat te doen bij hoge temperaturen ? wel of niet Oxalen

  • Ben SdC

    11-12-2015 om 13:14

    Zoeken naar de dag met de laagste nachttemperatuur en dan toch oxalen.

  • Julia Molck

    11-12-2015 om 16:47

    Bedank, Ben! Behalve een antwoord op mijn vraag heb ik veel meer informatie gekregen. Ik blijf je blok met plezier volgen.

  • Erik Konijn

    11-12-2015 om 17:40

    Kan je niet beter verdampen als de temperatuur hoog blijft? (Als je een keuze hebt) Is Verdampen niet beter dan druppelen i,v.m. de suiker die in de oplossing zit? Als ik een beetje nuchter denk suiker oplossing komt gedeelte in de bij en verdamping op de bij.

  • Ben SdC

    11-12-2015 om 17:56

    Ja Erik, je hebt helemaal gelijk. Maar voor het sublimeren is meer gereedschap en beschermingsmiddelen nodig. Dus vriendelijker voor de bijen, maar iets gevaarlijker voor de imker.
    Op erg koude dag moet je niet sublimeren.

  • Harrie Konniger

    11-12-2015 om 21:35

    hallo Ben
    Kun jij ook iets zeggen over de houdbaarheid van de oxaalzuuroplossing i.v.m. de vorming van HMF?
    Heeft het wel zin te druppelen als er geen trosvorming heeft plaatsgevonden?

    m.vr.gr.
    H. Konniger


  • Myriam

    11-12-2015 om 21:42

    Beste Ben,
    Ik heb een injectiespuit klaarliggen voor het druppelen maar ik vroeg me af of het niet beter is om de oxaaloplossing in een plantenspuit te doen en te nevelen over de bijen. Of is dat ook voor de imker te gevaarlijk?

  • Hans

    11-12-2015 om 22:16

    Hallo Ben,
    Is het mogelijk ipv oxaalzuur hiveclean te gebruiken, zeker nu de bijen moeilijk op de tros 'komen'??

  • Ben SdC

    11-12-2015 om 22:54

    Harrie,
    De suikerwater oplossing met oxaalzuur kristallen is slechts beperkt houdbaar (6 - 12 weken). Ik gooi het restant na de winterbehandeling altijd weg.
    Myriam,
    Voor nevelen moet je een 3% wateroplossing gebruiken, maar nevelen is meer voor de zomer, want de bijen koelen te veel af door het water. Je moet namelijk de ramen eruit halen en aan 2 kanten benevelen. Nevel uiteraard nooit inademen.
    Hans,
    Hive Clean en oxaalzuur hebben een vergelijkbare werking, maar het werkt beiden niet in het broed en bij een losse tros vallen de druppels tussen de bijen door op de bodem. De enigszins plakkende oplossing moet in de haren van de bijen blijven zitten en zodoende verspreid worden in de tros. Maar je kunt dus ook Hive Clean gebruiken i.p.v. oxaalzuur.

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.