15-09-2019

Nazomercontrole

Nazomercontrole

Het actieve imkerseizoen loopt af. De volken halen nog volop stuifmeel en gaan goed verzorgd de winter in. Deze week gaan bij mij de meeste voerbakken er weer af en enkele volken krijgen nog een laatste voersuppletie, omdat ze bij uitzondering nog aan de lichte kant blijken te zijn. De komende 2 weken ga ik tevens waar nodig muizenroosters plaatsen. Het is goed dit voor 1 oktober te doen, want bij lagere nachttemperaturen zullen de muizen hun winterslaapplaats weer gaan voorbereiden. Een bijenkast is daarvoor ideaal, maar niet voor onze bijen. 

In het volk in onderstaande video constateerde ik een opmerkelijke lage mijtenbesmetting, zowel op de bijen als tijdens de dageljkse natuurlijke mijtenval. De moer in dit volk is een spinoff van een onderzoek naar het hygienische gedrag van honingbijen. De moer is gewoon standbevrucht maar afkomstig van een hoog hygienische P-moer. Dit volk is ontstaan vanuit een verzamelbroedaflegger, waarin 9 of 10 ramen gesloten broed en opzittende bijen uit allerlei volken bij elkaar gehangen zijn. Gezien het vele gesloten broed moet de mijtenbesmetting na het uitlopen van het broed ook zeer hoog geweest zijn; het broed was in het begin ook net gatenkaas. Echter zonder enige vorm van behandeling laat dit volk nu slechts een mijtenval zien van 3 mijten per dag, een opmerkelijke constatering. 

Gisteren heb ik via de spoelmethode de mijtbesmetting op de bijen vastgesteld en die bleek slechts 1,8 mijten per 100 bijen te zijn. Dit is voor een onbehandeld volk een extreem lage besmetting. Dit alles komt waarschijnlijk voort uit het hoog hygienische gedrag van de werksters.  

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent koninginnenteelt

Reacties

  • Rikkie Plugboer

    15-09-2019 om 16:14

    Hoi Ben, als een bijenvolk niet elke keer haar honingvoorraad moet aanvullen omdat de imker die voorraad steeds weer weghaalt zou er meer tijd overblijven om elkaar te poetsen.
    Ik geloof zeker dat er aanleg voor poetsgedrag is, maar als de imker steeds het huishouden verstoort door de kast te openen en de propolislaag te verbreken, moeten de bijen steeds weer opnieuw hun huis kuisen....., gevolg afname van energie en vatbaar voor indringers, ziekten en plagen. Ik heb dit jaar alle honing op de volken gelaten, het volk thuis niet behandeld en niet gestoord. Wel ben ik bij ze inde buurt gaan zitten en geniet van het af en aanvliegen, aanvoer van stuifmeel. Ik spreek mijn vertrouwen uit aan ze, dat ze goed de winter mogen ingaan. We zien elkaar weer in het voorjaar

    Rikkie, verstoring van het bijenvolk leidt inderdaad tot stress en dit heeft weer impact op het immuunsysteem. Toch is het kuisen een eigenschap, die in meer of mindere mate voorkomt in bijenvolken. Het zou goed zijn de betere kuisbijen aan te houden en een streepje voor te geven. Groet, Ben

  • Koos

    15-09-2019 om 16:42

    Beste Ben, ik heb een raar fenomeen waargenomen bij een van de bijenkasten.
    Eerst schonk er niet veel aandacht aan, een paar dode bijen boven op de bijen kast en heb ze eraf geveegd. Echter de volgende dag lagen er weer een vijftigtal dode bijen op het deksel van dezelfde kast. Maar weer afgeveegd maar ook de volgende dag herhaalde zich hetzelfde ritueel. Na nadere bestudering van de dode bijen zag ik dat het borststuk van alle bijen opgevreten was. Wel eng beest kan dat hebben gedaan en waarom dan alleen de bijen van dezelfde kast want er staan er zo'n 30 vlak bij elkaar, heb jij enig idee?

    Koos, ik zie dit verschijnsel 's morgens ook echter met minder bijen. Ik denk aan pimpel- of koolmezen, die weten dat in het borststuk de biefstuk zit, namelijk de spieren van de bijen.
    Groet, Ben

  • Andrew Millar

    15-09-2019 om 20:04

    Ik heb twee volken staat in een gemeenschappelijke moestuin bij mij in de buurt. Elke keer als ik de varoa lade controleer is er geen mijt te bespeuren, niet weinig maar echt niets. Dat vind ik moeilijk te geloven, maar is het feit dat ik geen varroa kan vinden een goed teken of moet ik maar een jampot bijen nemen en die gaan spoelen met spiritus om te kijken of er echt geen varroa is?

    Andrew, interessant. Hoe lang heb je deze 2 volken daar al staan en wanneer heb je de volken voor het laatst behandeld tegen de varroamijten? Indien de volken dit seizoen of al langer onbehandeld zijn, dan is het best interessant om een bijenmonster van 150 bijen te nemen van een kantraam om met water en een paar druppels afwasmiddel de mijtenbesmetting op de bijen vast te stellen. Groet, Ben

  • Koos Veul

    15-09-2019 om 21:52

    Ben, Het inwinteren is bij bijna al onze volken naar tevredenheid gegaan. Echter 1 van de volken neemt al sinds 28 augustus geen voer meer op (spaarkast met 9 ramen in de BK). Vandaag de kast geïnspecteerd, maar slechts zo'n 5 kg voer aanwezig en voldoende lege ramen om voer in op te slaan. Van de 9 ramen bevatten 5 ramen nog broed. Wat te doen? Rustig afwachten tot het voer uit de voerbak wel wordt opgeslagen?

    Koos, in het verleden, maar ook dit jaar heb ik 1 volk met dezelfde probleemstelling: wil geen voer opnemen. In voorgaande jaren gingen ze na enige weken wel de voerbak leeg halen, dus daar hoop ik nu ook op. Ik veronderstel dat er iets mis is met de gezondheid, maar zelf kan ik nog niet de juiste diagnose stellen; wellicht een chronische virusinfectie of Nosema C.? Groet, Ben

  • Ed Rietdijk

    16-09-2019 om 06:53

    Ik heb gisteren een controle gehouden bij mij twee volken.
    De derde keer 3 kilo glucose siroop was in minder dan en dag opgenomen maar toch zag ik nog veel ruimte op de raten om voer op te slaan, nog maar door voeren zeker?
    Ik zag bij het Carnica volk hélemaal geen Varroa mijten op de plank liggen bij het andere volk 3, toch maar bestrijden met Varro-med?
    Vriendelijke groet Ed Rietdijk

    Ed, 9 kilo glucosesiroop oftewel invertsuiker staat gelijk aan ongeveer 7,5 droge suiker, dus zeker nog 2 x 3 kilo glucose geven.
    De gemiddelde mijtenval moet je wel over tenminste 3 maar liever 5 dagen bekijken. Blijft het gemiddelde onder de 5 en heb je geen last van mieren e.d. dan zou ik niet meer behandelen en wachten tot december voor de winterbehandeling. Groet, Ben

  • Ed Rietdijk

    16-09-2019 om 09:16

    Dank je wel, dat ga ik zeker doen.
    Mieren en wespen zitten wel op de druppels gemorste glucose maar in de kast zitten ze niet.
    Zijn de metalen schuifjes van de Segeberger kasten de muizen roosters? Moet de Varroalade er voor de winterperiode in of uit de kast?
    Groeten, Ed

    Ed, de metalen schuifjes dienen er inderdaad voor om de muizen buiten te houden. De varroalade in of uit is een persoonlijke keuze. Ik hou ze erin om de mijtenval te kunnen monitoren. Mocht je de lade wegnemen, plaats 'm dan terug in januari wanneer het nieuwe broednestje gevormd wordt. Groet, Ben

  • imme

    16-09-2019 om 13:10

    Hoi Ben , Dank voor je inzet en alle vragen beantwoorden.
    Ik heb een vraag over de varroa mijt behandeling op een dubbele broedkamer.
    Omdat ik eigenlijk ( elke keer een andere reden/doel ) niet de broedkamers wil loshalen heb ik bedacht om de App life var schijfjes onder op de schuifbodem te leggen.. zo hoef ik niet in de kast...
    op de schuifbodem gaat de geur naar boven en is dat wellicht ook voldoende. T was een experiment maar ik vroeg mij af wat jij ervan vind... of andere imkers daar ervaring mee hebben)

    Imme, ik heb ApiLifeVar wel eens onder de honingkamer gelegd om dichter bij het broednest en de bijen te zijn. Daar werkte het uitstekend. Kijk maar eens naar de mijtenval, die moet natuurlijk aanzienlijk toenemen. Vaak dalen dampen, maar of ze opstijgen? Ik weet het niet, eerlijk gezegd. Groet, Ben

  • Gert Valk

    16-09-2019 om 20:59

    Ha Ben, het valt mij op in de video dat de middelste 5 ramen vrijwel alleen broed bevatten. Het voer zit niet echt compact rond en boven het broednest. Komt het volk als ze naar links of naar rechts gaan op deze manier niet los van het voer in de winter? In een spaarkast heb je vaak een honingkamer of broedkamer met voer wat boven het broednest zit.
    Hoop dat je mijn vraag begrijpt.

    Gert, ik begrijp je vraag. Maar in de regel zitten al mijn volken vrijwel altijd bovenin de kast en hebben ze een voerkrans achterin en aan de zijkanten. Ik heb in de 35 jaar dat ik imker nooit een volk "van het voer" gehad. Links en rechts zit straks 7 kg voer. In november t/m half februari eten ze slechts 1 kg per maand. Vanaf half februari komen ze regelmatig weer van de tros en gaan ze het voer aan de buitenkant ook weer aanspreken. In maart controleer ik het wel het gewicht van de kasten. Dan voel je zo of ze nog genoeg hebben. Dit volk gaat vanwege de opkomst van de zon altijd naar links in het voorjaar. Eind maart een voerraam van rechts naar links verhuizen en gelijk overtollig voer eruit. Groet, Ben

  • Hans

    16-09-2019 om 21:47

    Hallo Ben, afgelopen weekend heb ik een aantal volken verenigd, is prima verlopen.
    Ik heb 3 volken overgezet van een 8 ramer in een 10 ramer met sluitblokken en deze onder een 10 raams volk gezet waarvan de inwintering al grotendeels is voltooid.
    In de 8 ramers zat ongeveer 5 kg wintervoer.
    Mijn vraag is of ze het voer uit de onderbak nog weer gaan herschikken in de bovenbak of blijft het in de onderbak?
    groet, Hans

    Hans, de bijen gaan het voer onder wel verslepen in de komende weken/maanden. Per 1 maart is de onderbak hoogstwaarschijnlijk leeg. Groet, Ben

  • Patrick

    17-09-2019 om 13:02

    Goede middag,
    Ben ik heb even n vraag omtrent t invoeren van nieuwe moertjes eind september.
    In jouw boek staat dat sept.een prima maand is om koninginnen te vervangen.
    Nu wil ik graag van 3 volken de moer vervangen maar de volken zijn 2 broedkamers groot en behoorlijk agresief.
    Ik zie t niet zo zitten om de ongemerkte q te zoeken.
    Kan ik bv. Doormiddel van n vlieger,raampje brias in nieuwe kast op de oude plek vh volk zetten met de nieuwe q erin toepassen.
    Klopt t dat de oude kast dan afvliegt op de nieuwe kast.
    Dan is de oude koningin zoeken makkelijker en kan ik ze na n week weer verenigen.
    Kan deze methode jouw goedkeuring krijgen.
    Met vriendelijke groet,Patrick

    Patrick, nee die methode is niet verstandig. Je kunt de moer niet goed invoeren in een vlieger want juist de vliegbijen zijn de meest agressieve bijen. Grote kans dat die de moer afsteken. Je kunt beter een moerrooster plaatsen tussen beide bakken en een week later zoeken naar eitjes. In dat deel moet de moer zitten. Mocht je vinden dat er nog steeds te veel bijen in zitten, dan kun je die broedkamer wel laten afvliegen door de bak een eigen bodem te geven en een meter verderop te zetten of boven op het dak te zetten en 180 graden om te draaien. De volgende middag zijn er dan veel bijen vertrokken en kun je de moer opzoeken en vervangen door de nieuwe moer in een Nicot kluisje met niet plakkende suikerdeeg. Op dat moment kun je de bakken weer op elkaar zetten. Groet, Ben

  • Patrick

    17-09-2019 om 16:42

    Ben,
    Moet ik echt de nieuwe q invoeren in de broedkamer waar de oude koningin uit komt.
    Of maakt dat niet zoveel uit.
    Ben bedankt maar weer eens voor je advies

    Patrick, ja, want daar verwachten de bijen ook een koningin. En bovendien heb je die BK een dag laten afvliegen, dus zitten daar met name huisbijen. Die accepteren de moer eerder. Dus het maakt veel uit. Groet, Ben

  • J El

    18-09-2019 om 00:01

    Ben, ik heb vanavond een volk overgehangen in een andere kast, en daar constateerde ik bij dat er weinig gesloten broed was, open broed zag ik helemaal niet, nu kan dat 2 oorzaken hebben
    1: Broedstop, lijkt me goed mogelijk, er zijn namelijk geen wisselcellen aanwezig
    2: Moerloos/wissel, maar dan zouden er mijns inziens moerdoppen te zien moeten zijn
    Nu zat ik te denken:
    Uit een goed volk een raam met broed overhangen, en dan kijken wat ze ermee doen
    Het betreft een zwerm van dit jaar, hoe denk jij erover
    P..S moer deed het goed

    J, derde optie: toch nog ergens eitjes en kleine larfjes, die je makkelijk over het hoofd ziet. Ik zou er niets meer aan doen, zeker omdat je geen moerdoppen tegen komt. Indien je wel wisselcellen tegen was gekomen, dan kun je dat wisselproces gewoon door laten gaan. Met een beetje mazzel wordt de jonge moer nog bevrucht. Waarschijnlijk heb je gelijk en is de moer (overjarig?) waarschijnlijk al gestopt met broeden. Groet, Ben

  • Wim Meijer

    18-09-2019 om 13:37

    Dag Ben, Enkele weken terug constateerde ik dat een 20 tal zwaluwen zich te goed deden aan de bijen. Vlogen vlak voor de kasten langs om ze te consumeren.
    Dat ging de gehele dag door. Uiteraard maakte ik mij daar erg veel zorgen over.
    Ik zag denkbeeldig een groot deel van de bijen belanden in de magen van de zwaluwen. Na ruim een week stopte dit verschijnsel. De zwaluwen waren niet verdwenen maar vlogen niet meer voor de kasten. Mijn vraag is wat gebeurde er precies.

    Wim, zwaluwen proberen net als bijen hun (eiwit)vetreserves op te krikken, ze moeten nog een stukje terugvliegen naar Afrika namelijk. Waarom dat precies in die week was? Misschien veel darren in de lucht?
    Ik moet het antwoord schuldig blijven, ik heb die ervaring met zwaluwen gelukkig niet. Het is misschien wel een troost dat ze de vliegbijen consumeren, de langlevende winterbijen zaten toen nog in het broed of in de kast ;-).
    Groet, Ben

  • Ed Rietdijk

    19-09-2019 om 09:39

    Als ik zo alle vragen en antwoorden lees wordt het mij zonneklaar dat ik snel een cursus (febr. 2020) moet gaan volgen.

    Mag ik er op vertrouwen als ik per volk 15 kilo heb gevoerd en de bijen zelf brengen nog volop stuifmeel binnen dat het met de winter voorraad wel goed zit?

    Groet, Ed

    Ed, dat zal wel voldoende zijn. Hangt overigens ook nog af van de omvang van de volken, 1- of 2-baks. Groet, Ben

  • Ed Rietdijk

    19-09-2019 om 13:38

    Het Carnica F1 volk zit op een 11 raams Segeberger kast het aangezwermde volk op een enkele 10 raams kast.
    Het is mij opgevallen dat er een groot verschil zit in het opnemen en binnenbrengen van stuifmeel tussen beide volken, het Carnica volk start al vroeg in de ochtend en het andere duidelijk later maar gaan veel langer door.

    Ed, binnen het ras, maar zeker tussen rassen zie je grote verschillen. Groet, Ben

  • Ed Rietdijk

    21-09-2019 om 19:53

    Vandaag een vreemde waarneming bij mijn twee volken, allebei hebben ze 14 kilo glucose siroop opgenomen en bij controle zat de ene kast bomvol en de ander heeft nog drie echt lege raten, ik kreeg de tip om het vlieggat te verkleinen en om twee volle raten uit te wisselen. Roverij door de Carnica bijen is waarschijnlijk de reden van dit fenomeen!

    Ed, het zou stille roverij kunnen zijn (iets wat wij dus niet waarnemen), maar het kan ook zijn dat het ene volk veel broed aangezet heeft op basis van de verstrekte suiker. Voer gewicht dus controleren. Groet, Ben

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.