28-03-2020

Laat wegnemen van onderbakken

Wat een hartverwarmende reacties op het jubileumbericht geschreven door Frank Moens! Geweldig, ik dank jullie van harte! Dit is zeker weer een bron van inspiratie om met de blogs en video's door te gaan. 

Gistermiddag was het dan eindelijk > 15 graden en kon ik zo'n 12 volken controleren. Die volken staan verdeeld over twee bijenstanden, eentje in het bos, de andere in een winderig weiland bij een aspergekweker. 

Ik laat eerst in het bos een dadantvolk zien op kleine cellen, dit was mijn eerst omgezette volk. Dit volk heeft zijn vierde winter onbehandeld overleefd. Het volk is in april 2016 overgezet op kleine cellen. In 2019 heb ik het van miniplus overgezet naar dadant. In augustus 2019 heb ik de moer gewisseld, omdat de vorige een beetje erg defensief was. 

Ik ben natuurlijk erg blij met het onbehandeld overleven van dit volk, ze is weliswaar beperkt in omvang de winter uitgekomen, maar dit komt helemaal goed voor de zomerdracht. 

Een tweede controle deed ik op een spaarkast op twee broedkamers. Weliswaar was het beter geweest dit volk al voor 1 maart te ontdoen van de onderbak, want nu zit er al weer wat stuifmeel en verse nectar in de onderbak. Toch wil ik laten zien dat de onderbak geen broed bevat alhoewel het leek alsof er veel bijen in die bak zaten. Vaak is dit bedrog, gewoon even kijken. 

Mocht je in je eigen volk een broednest aantreffen verdeeld over twee bakken (dit is het echte nadeel van een spaarkast op 1,5 of 2 bakken) dan moet je je toch eens afvragen of je tijdens de zomerdracht van vorig jaar niet te weinig honingkamers geplaatst hebt. In de zomer hebben sterke volken wel 3 of 4 honingkamers nodig. Geef je er slechts 1 of 2 dan slaan ze de honing ook op in de bovenste BK en dat zorgt er weer voor dat het broednest naar beneden gedrukt wordt. 

Persoonlijk wil ik de broednesten in de spaarkasten beperken tot één broedkamer en ruimte geven in de vorm van honingkamers. Een beperking van het broednest, beperkt ook de mijt in zijn leefruimte. Een beperking van de broedruimte is een aspect van het Darwiniaanse imkeren.

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

Reacties

  • Johan Kops

    28-03-2020 om 14:30

    Hoi Ben, wat betekent Darwiniaans imkeren? Nooit van gehoord.

    Johan, het is een manier van imkeren die dichter tegen het natuurlijke gedrag van de honingbij aan ligt. Bijenvolken hebben een evolutionaire ontwikkeling meegemaakt, vandaar de bijpassende term Darwin, die de evolutie van dieren onderzocht heeft.
    De mens probeert veel dieren naar zijn hand te zetten, soms gebeurt dat ook bij het houden van bijen. Tom Seeley heeft die punten geadresseerd. Ik heb er een nieuw imkerboekje over geschreven. Groet, Ben

  • Jeshoney

    28-03-2020 om 14:50

    Dag Ben,
    Broednesten beperken tot 1 broedkamer. Lukt dat ook met buckfastvolken?
    Dat zijn doorgaans relatief grote volken...
    Interessante overweging, als veel honing in broedkamer wordt opgeslagen dan kan dat betekenen dat te weinig Honingkamers geplaatst zijn. Dat herken ik wel.
    Ik heb van de 3 bastaardvolken de onderbakken verwijderd, bij een volk was ik te enthousiast ... ontdekte later een klein plukje open en wat gesloten broed... dat raampje maar gauw in de bovenbak teruggeplaatst.

    Dag Jeshoney, met goede buckfastvolken heb je inderdaad 1,5 broedkamer spaarkast nodig of 9 a 10 BK-ramen in een dadantkast. Maar vaak zit het probleem van vollopende broednesten (met nectar) in een gebrek aan HK's. Groet, Ben

  • honey

    28-03-2020 om 18:23

    beste ben

    ik heb al mijn volkjes op 1 bak gezet in het najaar.
    net voor het fruit gaat bloeien wil ik mijn honing kamers plaatsen als het volk er klaar voor is.
    Maar wanneer zou ik dan nieuwe broedkamer met kunstraat kunnen plaatsen ?

    Beste honey, een 2e bak (half of hoog) onder plaatsen kun je altijd doen, ook al is het koud. Want je laat de bovenkant gewoon dicht. Iets anders is het met de 1e honingkamer, daarvoor moet je 1) zoals je al zegt het volk eraan toe zijn (bijna volle breedte bezetten) en 2) het moet goed vliegweer zijn en 3) er moet ook voldoende dracht zijn. Groet, Ben

  • Henri

    29-03-2020 om 11:18

    Oude donkere raampjes uitwisselen voor ‘ oude ‘ honingraampjes van vorig jaar is bijna altijd een optie. Zorg wel voor voldoende voer in de kast. Oude belegde en eventueel verzegelde broedraampjes in de zomer omhangen naar de honingkamer kan natuurlijk ook. Dit is een tip die ik vorig jaar kreeg van een heel ervaren imker (90 plus). De bijen vullen dit raam later gewoon met honing dat probleemloos kan worden geslingerd. Ik weet niet Ben of je dit zou willen aanvullen?

    Henri, voor de fijnproevers is honing uit oude bebroede raat niet een delicatesse. Realiseer je dat er larvenpoep in achter blijft? Je kunt beter na of voor de zomerdracht de oude ramen in de onderste bak plaatsen onder het broednest, zodat je ze medio augustus al kunt wegnemen of later per 1 maart. Groet, Ben

  • Andrés

    29-03-2020 om 11:21

    Hallo Ben,

    wanneer je de 2de bk terug plaatst, doe je dit boven, of zet je deze onder en tegelijkertijd 1hk boven? Of zet je eerst de bk en later de hk en waar?
    Dank...

    Andrés, om de natuurlijke groei van het broednest te bevorderen plaats ik de 2e bk (zelf gebruik ik meestal een halve bak = hk) altijd onder de 1e bk.
    De 1e hk plaats ik met uitgebouwde raat boven het broednest met moerrooster en pas wanneer de bijen de BK vrijwel volledig bezetten. Er moet ook dracht zijn uiteraard, dus eind van de komende week. Groet, Ben

  • jan. w.

    29-03-2020 om 11:45

    Ben, allereerst nog van harte gefeliciteerd en nog vele jaren positief als imker en instructeur toegewenst, ik lees je voorbeelden en commentaren altijd met veel interesse. De volgende vraag is of ik op twee bomvolle B.K. met veel voer , broed ook veel darren (heb de kasten overgenomen ) nu nog een derde B.K. kan zetten of beter gelijk een H.K??.. Het is de komende week nog erg koud, het fruit bloeit nog niet op mijn moestuin. b.v.d, jan

    Jan, ik zou bij 12/13 graden er een uitgebouwde HK met moerrooster opzetten en een week later waarschijnlijk een 2e met kunstraat. Hier beginnen de pruimen en peren te bloeien, maar het is vreselijk guur koud. Dus nog een weekje wachten.
    Groet, Ben

  • joost

    29-03-2020 om 12:19

    Dag Ben,
    Je geeft aan 12 volken verdeeld over 2 bijenstanden. Ik heb zelf 1 volk in de tuin staan, maar bij ons aan de overkant staat een verenigingsstal met 70 volken en 50 m verderop nog een stalletje met 15 volken. In een gebied met matige dracht. Op dit moment is de dracht zelfs slecht. Met het vooruitzicht dat deze volken ook nog minimaal 1 keer gesplitst gaan worden tijdens de zwermperiode zal het aantal volken nog hoger worden. Mijn vraag is wat is nu eigenlijk een verantwoord aantal volken per drachtgebied /bijenstal? Gaat zo'n enorm aantal nu wel of niet ten kosten van het aantal wilde bijen. Ik zie overigens nauwelijks nog hommels in onze tuin. Op internet kan ik er niets over terugvinden.

    Joost, de wilde bijen (daaronder vallen ook de hommels) zullen zich wel aanpassen aan al die honingbijen, dus met andere woorden: ze zullen dat gebied wel mijden in een cirkel van 1,5 tot 3 kilometer. Het is wel zo dat iedere plant zijn eigen bestuivers kent. Sommige bloemen bijvoorbeeld kamille worden genegeerd door honingbijen, maar er zitten wel duizenden andere vliegen op. Zo geldt dat voor vele soorten bloemen, die niet interessant zijn voor de honingbij.
    Ik denk dat voor de honingbijen in dit gebied de onderlinge concurrentie veel schadelijker is. Groet, Ben

  • Ben van Nieuwenhuijsen

    29-03-2020 om 14:23

    Hallo Ben,
    Begreep van je dat je al 25 volken op kleine cellen hebt,zou je het een keer willen uitleggen hoe je de bijen het snelst naar 4.9 krijgt .Hartelijke groet Ben

    Ben, de absoluut snelste manier van overzetten, is via uitgebouwde 4,9 mm Miniplus-raampjes. Je sluit een volkje op vanuit een MiniPlus-torentje met 5,4 mm raat op een randje met uitgebouwde 4,9 mm raten tussen twee moerroosters.
    De moer belegt deze 4,9 mm raten direct. Nadat het broed met kleine bijen is uitgelopen, wordt het opnieuw belegd.
    Daarna verplaats je deze miniplus-kast 2 meter zodat je de oude grote haalbijen kwijt raakt.
    Nadat de 2e generatie kleine bijen is uitgelopen, kun je ze 4,9 mm kunstraat erbij geven. Broed herverdelen over twee bakjes en rustig bijvoeren om bouwdrift gaande te houden. De eerste uitgebouwde 4,9 mm raten bevatten nog veel foutjes maar dat wordt geleidelijk beter.
    Deze miniplus bouw je in de zomer op tot 4 of 5 randjes en deze kun je het jaar erna in mei opsplitsen in 4 miniplusvolkje op kleine cellen. Deze kun je volgens mijn methode omzetten naar grotere ramen.
    PS een nog snellere methode is om een miniplusvolkje op kleine cellen op 2 of 3 randjes in mei te kopen en zelf daarna op te splitsen. Dit scheelt je een jaar. Groet, Ben

  • joost

    29-03-2020 om 14:37

    Dag Ben,
    mooi antwoord over de wilde bijen, maar zijn er cijfers bekend over hoeveel volken per stal verantwoord is? groet, joost

    Joost, het is natuurlijk de vraag of deze bijenvolken elders ingezet worden op de bestuiving van gewassen, zoals fruit en/of koolzaad. In dat geval slaan ze grote hoeveelheden stuifmeel en honing op, die ze in slechtere tijden weer kunnen gebruiken. Zou men de volken altijd op dezelfde locatie laten staan, dan moet er ongetwijfeld bijgevoerd worden in de vorm van suikerdeeg en stuifmeelvervangende producten. De kans op een succesvolle honingopbrengst hangt af van de dracht in het gebied. Maar bij een gemiddeld drachtgebied zou ik willen adviseren om niet meer dan 12 volken op een bijenstand te zetten. De eerstvolgende bijenstand mag dan weer 1 tot 1,5 km verderop liggen. Er zijn echter grote lokale verschillen in dracht. Groet, Ben

  • An69

    29-03-2020 om 15:55

    Hallo Ben, ik wil dit voorjaar beginnen met imkeren. Ik loop bij een antal imkers rond en kan daar een volk mee opstarten. Ik kan nog steeds niet echt een keuze maken welke kast ik neem. Alles heeft zíjn voor en tegens. Ik ben een vrouw dus gewicht is voor mij belangrijk. Ik volg sinds kort jouw blog, daarin lees ik dat je een aantal kasten niet of misschien minder bent aan het behandelen tegen de mijten. Dat is ook iets dat ik wil nastreven.
    Kun je mij advies geven?

    Dag An, wanneer je al enige jaren zelfstandig zou imkeren, zou ik je een dadantkast of een TOP-kast adviseren. De dantkast heeft altijd slechts 1 broedkamer en je kunt zelfs gesplitste honingkamers kopen voor 2 x 5 ramen, dus veel kleiner en lichter om te tillen. De TOP-kast heeft helemaal geen extra honingkamers. Alles is geïntegreerd.
    Echter je loopt "stage" bij andere imkers en die willen je natuurlijk adviseren hetzelfde te doen als zij doen.
    En misschien is dat ook wel het beste, want anders krijg je geen advies meer van ze of ze kunnen je niet meer adviseren.

    Voor de varroabestrijding zou ik je toch willen adviseren om tenminste de zomer- en winterbehandeling uit te voeren en te leren monitoren hoe je mijtenbesmetting verloopt. Nadat je geleerd hebt hoe je de mijtenbesmetting en de gevolgen daarvan verloopt, kun je selectief gaan bestrijden. Dit noemt men "integrated pest management". Groet, Ben

  • jan van Cadsand

    29-03-2020 om 17:45

    Ik imker al 40 jaar met spaarkasten, en de laatste 30 jaar, winter ik in op 2 br kamers, met boven in 7 ramen werkster ramen, en een darren raat, en 2 sluitramen. in de onderbak ziteen 6 ramen. In het voorjaar als er 5 ramen broed in zit, doe ik de 2 sluitramen vervangen daar kunst raat tegen het broed, als die uitgebouwd zijn en belegd, hang ik 2 gesloten ramen broed in de onder bak en verwijder daar voor 2 sluitramen in de o.b. en hang weer 2 k.r. in de boven bak tegen het broed, dit kan je dus nog 1x herhalen en dan staat hij op 20 ramen. de darren raat wordt steeds vervangen als die 3/4 of meer gesloten broed heeft. minder goede koninginnen, komen nooit toe aan 20 ramen in de 2 broed kamers., je moet wel op tijd h.k.s. opzetten maar die worden snel bezet, omdat het broed in de bovenkamer zit. dit systeem bevalt mij uitstekend. ( ik doe wel aan koninginnen teelt en vervang de minder goede, en te oude koninginnen door geteelde (F1) bevruchte moeren )
    Jan, lijkt me een prima methode. Je ziet dat koninginnen variabel in kwaliteit zijn, met sluitblokken/sluitramen zou je de broedruimte aan kunnen passen aan het legvermogen van de moer. Dit is de methode die toegepast wordt in een dadantbroedkamer, echter zonder verplaatsen van broed van b.b. naar o.b..
    Het verplaatsen van 2 ramen broed naar de o.b. kan misschien tot enige afkoeling van het broed leiden. Het moeten aftillen van de b.b. is voor veel imkers bezwaarlijk. Groet, Ben

  • Herman

    29-03-2020 om 18:10

    Dag Ben,

    Vrijdag voorjaarsinspectie gedaan; ik bedenk me nu dat ik bij één van de kasten een tweede BK bovenop de bomvolle onderste BK heb gezet. Wat denk je, laat maar gaan of tóch maar omwisselen ?

    Dag Herman, gewoon laten staan voorlopig. Bij mooi weer naar onderen verplaatsen of gewoon als experiment laten staan. Ik voorspel je dat de kans groot is, dat ze de huidige bovenste BK volslepen met honing en deels broed. Het gevolg hiervan is, dat ze pas veel later de echte HK gaan vullen met honing en bij gemiddelde volken daar helemaal niet aan toe komen in het voorjaar. Dit ontstaat domweg omdat de bijen direct boven het broednest de honing willen opbergen en van daaruit naar boven gaan stapelen... groet, Ben

  • Leendert

    30-03-2020 om 13:59

    Dit is een vraag mbt bijzonder bijengedrag met deze koude temperaturen. Het is nu ca 10 graden, wel met wat zon erbij, maar toch erg fris voor de bijen. Ik zie in het gras van de tuin veel bijen uit mijn 3 kasten "rondscharrelen". Ook vorige week heb ik dat gedrag al waargenomen. M.i. is er nu daar in het korte gras voor een bij niets te zoeken. Is daar een verklaring voor? Nog bedankt voor je altijd erg leerzame blogs.

    Leendert, leuke vraag. moet ik nog eens een blogbericht aan wijden. Door de lage temperatuur geven de wilgen ook veel minder nectar. Daardoor ontstaat er een negatieve balans in behoefte en aanvoer. Dat moeten de bijen compenseren door eigen wintervoer aan te lengen met water om er weer bruikbaar voer van op te nemen. Het zijn dan ook waterhalers die de minieme dauwdruppeltjes van het gras afhalen.

    Dat waterhalen correleert altijd met aanwezigheid broed en een tekort aan verse nectar. Zodra de voorjaarsdracht over is zie ik honderden bijen bij de vijver.... Groet, Ben

  • Natasjs

    30-03-2020 om 19:47

    Goedenavond Ben, ik heb een vraag, ik ben een beginnend imker, nu ga ik eind van de week een tweede bk onder mijn bk zetten maar wel met kunstraat of moet ik van de broedbak wat gesloten broed in de nw broedkamer plaatsen of kan dit volledig met kunstraat? Daarnaast wil ik mits de bk vol zit en het weer meewerkt een hk plaatsen alleen heb ik geen uitgebouwde ramen is dat een probleem?
    Bedankt voor evt antwoord aan deze beginnende Imker. Groetjes Natasja

    Natasja, eind van de week is het mooi weer, dus kun je gelijk je voorjaarscontrole doen. Probeer twee voerramen uit de broedkamer te vervangen door 2 ramen kunstraat, plaats het kunstraat tegen het broednest aan. Hang die twee voerramen midden in je nieuwe onderste BK, dan maakt de overgang van boven naar beneden voor de bijen en moer beter.

    Mits je bovenste BK bijna volledig bezet is met bijen, kun je ook je hk plaatsen, indien alleen met kunstraat dan zonder moerrooster plaatsen. Kijk over een week tot 10 dagen of de bijen al aan het werk zijn in de HK. Is dat het geval dan alsnog het moerrooster plaatsen. Groet en succes! Ben

  • Margriet

    31-03-2020 om 11:46

    Ha Ben, ik wil binnenkort een HK onder mijn BK plaatsen. Kan ik de geslingerde honingramen daar in laten zitten ? Groeten Margriet

    Margriet, jazeker. De bijen nemen de bak onmiddellijk in bezit. Ze gaan poetsen en herstellen. Je vindt het allemaal terug op de schuiflade. Soms kun je deze actie ook al uitvoeren na het slingeren van de zomerhoning. Medio augustus zijn de onderste HK's vaak leeg weg te nemen. Groet, Ben

  • Christel

    31-03-2020 om 12:21

    Hallo Ben,

    1. Als je nu zoals in het filmpje van 2 BK naar 1 BK gaat, waarom heb je het volk dan niet ingewinterd op 1 BK? was die op dat moment te groot?

    Christel, onderste BK was nog bezet medio augustus.

    2. Ik heb een volk op 2BK ingewinterd. Wat is het idee erachter dat ik dit volk nu op 1BK zet - zoals in je filmpje - en over een paar weken weer terug naar 2 BK? Waarom die 2BK niet gewoon laten staan? Of is het om de ramen te vervangen/verschonen?

    Christel, inderdaad alleen om oude zwarte raat te vernieuwen.

    3. Bij een ander volk die op 1 BK is ingewinterd heb ik jouw tip bij een ander blog opgevolgd en 1 HK onder de BK geplaatst ipv een 2e BK. Ik zit echter niet ruim in mijn materiaal...Kan ik dalijk/straks als in de BK alles bezet is er een moerrooster en een BK op plaatsen?! En dat die 2e bovenste BK dan gaat fungeren als een HK?!
    Niet dat ik al de honing wil oogsten, maar het is een materiaalkwestie. (normaal gesproken zou ik een 2e BK onder de 1e BK hebben geplaatst en dan de HK bovenop)

    Christel, dat kan. Maar waarschijnlijk krijgen ze die hoge kamer niet helemaal vol en verzegeld tijdens de voorjaarsdracht. Bovendien erg zwaar voor je rug. Groet, Ben

  • Christel

    31-03-2020 om 12:24

    4. Uit Jouw laatste blogs van de laatste weken concludeer ik dat t eigenlijk t beste is om een volk op slechts 1 BK te overwinteren. (spaarkasten).

    Christel, 1 BK is niet het beste. Het kan allebei.

    En dat 1 BK tijdens het seizoen voldoende ruimte geeft aan een koningin voor broed.

    C, ik geef ze graag nog een HK onder voor de tijdelijke opslag overdag van nectar en stuifmeel, Dat verstopt dan niet het broednest in de BK.

    Is 't dan niet een idee om na overwintering meteen een moerrooster te plaatsen en daarboven op 2e BK en HK of meteen alleen maar HK's? Dan hoef je het volk in de onderste BK nooit meer te verstoren.

    C, een HK met rooster plaatsen zodra het volk er aan toe is.
    Liever geen BK als honingbak, te zwaar.

    (Die honing uit de bovenste BK hoef je niet te oogsten: aan t eind van het seizoen kan je die openkrabben zodat de bijen de honing verplaatsten van de bovenste BK naar de onderste BK en zo kunnen ze wellicht voor een groot deel overwinteren op eigen honing.)
    C, bijen verplaatsen geen honing van boven naar beneden. Je kunt wel medio augustus het moerrooster weg halen en niets meer doen. De honing zit al op de goede plaats bovenin.

    Maar de vraag is dus: als ik je blogs van de afgelopen weken lees, waarin ik proef dat je voorkeur uitgaat naar beperkte ruimte voor broed, waarom niet gewoon slechts 1 BK zowel tijdens het seizoen als ook in de overwinterperiode?

    C, 1 BK is in feite goed. Echter om de bijen tijdelijke opslagruimte te geven voor verse nectar zou een halve kamer onder aan te bevelen zijn. De ingedampte honing komt uiteraard weer boven het broednest in de HK's.

    Groet,
    Ben

  • Silvia

    31-03-2020 om 20:09

    Hallo Ben,

    Idd ik had broed in de honingkamer die ik tijdelijk er onder had gezet. Ik heb toen dit bleek de honingkamer er weer bovenop gezet in de hoop dat het weer goed komt, dat zal wel niet.
    Ik denk dat ik dan uit de honingkamer de ramen moet halen en in bijv een 6 ramer moet stoppen, denk je dat dit een goede oplossing kan zijn? of heb je een ander advies. Het zijn nml ramen voor honing en geen normale ramen.
    Ik had nog overlegd met mijn mentor of ik de kamer beter er al (in begin maart) onderuit kon halen, deze was van mening dat pas na half april als het rond de 15 graden is een kastcontrole moest doen en daarna de honingkamer er onder verwijderen. En ik begrijp dat heel goed maar nav jouw blog had ik toch (eigenwijs) besloten te gaan kijken.
    Graag hoor ik van je of je een oplossing weet. Groetjes Silvia

    Silvia, het plaatsen en wegnemen van onderbakken (ongeacht de hoogte van de bak) kan zonder dat je de kast opent. Dekplank/folie blijft gewoon dicht en de warmte blijft dus in de kast. Ik zou de hk met een beetje broed gewoon weer onder plaatsen, want het is beter voorlopig alleen de BK-ramen te controleren. Zo lang je geen belegde zwermcellen vindt in de BK hoef je nooit in die onderste HK te kijken.

    Indien de BK redelijk goed bezet is, wel zaterdag gelijk een echte HK voor de honing boven plaatsen. Liefst uitgebouwd en dan met moerrooster.
    Ik hoop dat het hoe en waarom duidelijk is. Groet, Ben

  • Christel

    01-04-2020 om 19:06

    DANK Ben!
    M.b.t. "Christel, dat kan. Maar waarschijnlijk krijgen ze die hoge kamer niet helemaal vol en verzegeld tijdens de voorjaarsdracht."

    1. Is t nog een idee om 4 blinde ramen in die BK te doen? Dan is het volume van de overige 6 ramen slechts iets groter als een normale HK.

    C, lijkt me een goed idee.

    2. En wat is er erg als die BK niet vol en verzegeld is tijdens de voorjaarsdracht, maar pas in juli bijvoorbeeld? (Ik heb geen haast ;-) )

    C, dit is misschien nog beter. Mits je niet op of bij een koolzaadveld staat, want die honing kristalliseert in de raten. Veel imkers willen graag fruithoning of voorjaarshoning oogsten en dat lukt dan wel met kleinere raten.
    Maar als je alles wilt bewaren tot na de zomerdracht....des te beter voor de bijen! ;-).

    Groet, Ben

  • Christel

    06-04-2020 om 15:47

    Ben, nog een idee om het nadeel van een BK te plaatsen die als HK gaat functioneren:
    Behalve blinde ramen toevoegen, zou ik behalve een koninginnerooster ook nog een dekplaat met gat (10cm) kunnen plaatsen. Zeg maar de dekplaat die ik gebruik als ik suikerwater ga voeren bij het inwinteren.
    Op deze manier ontsnapt er geen of weinig warmte uit het broednest.
    De BK ramen zijn dan een beetje afgesloten van de rest, maar dat is wellicht niet erg, omdat t alleen honingopslag betreft?

    What say you?!

    Christel, ik zeg ;-) niet doen. Die opening is veel te klein. Laat ze maar lekker die bak volslepen. Groet, Ben

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.