08-06-2018

Europees Vuilbroed

Europees Vuilbroed (EVB) is een sluipmoordenaar. In het beginstadium wordt de broedziekte vaak niet onderkend en denkt de imker aan inteelt of een slecht leggende koningin. Bij hagelschot is het, zoals ik onlangs constateerde, zaak met name de larven nauwgezet te onderzoeken. Ontbreken vooral de grotere larven en constateer je hagelschot, dan moet je de kleur en vorm van alle larven controleren. Iedere kleurafwijking van wit is verdacht. 

Het ziekmakende proces, waaraan een bacterie ten grondslag ligt, begint met het wegkwijnen van de larven en het verkleuren van de larf. Met een lucifer kun je de inhoud uit de cel halen. Is de materie draadtrekkend dan duidt dit op Amerikaans Vuilbroed oftewel een meldingsplichtige zeer hardnekkige en zeer besmettelijke ziekte! Bij EVB is de smurrie niet draadtrekkend. In onderstaande video laat ik het beeld zien van het aangetaste broed en de wijze waarop je met een EVB-testkit definitief uitsluitsel krijgt over de ziekte. 

De remedie bestaat uit het wegnemen van alle BK-ramen en deze te vervangen door ramen met kunstraat, daarna goed voeren om het darmstelsel van de bijen te verschonen en nieuwe raat te realiseren. Het is ook raadzaam uiteindelijk de koningin te vervangen. Mogelijk is het volk niet voldoende hygienisch.  

De testkit is gesponserd door de NBV.

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

Reacties

  • Anoniem

    10-06-2018 om 13:26

    in zo'n geval is het sowieso beter om een expert in te schakelen toch??

    D, ja, je kunt bij verdacht broed het beste een bijengezondheidsspecialist van de NBV inschakelen. Via de homepage kun je hun adressen voor je eigen regio vinden. Zij komen dan met zo'n EVB-testkit. Groet, Ben

  • Gert Valk

    11-06-2018 om 06:40

    Goedemorgen Ben,

    Ik ben ook bang dat ik het bij een volk heb. Een maand terug zat het volk elke avond volledig op de vliegplank te ventileren. Nu zitten er erg weinig bij je overdag en 's avonds. Het volk is nog wel erg groot en haalt prima. Ik ruik bij het volk ook af en toe een vreemde geur..

    Wordt het EVB ook verspreid door darren?

    Is zitten lezen in Schotman. Die heeft het over De Moer in een kooitje zetten om een broed stop te krijgen. heeft dit nadelige gevolgen voor de koningin?
    Zou het niet enorm helpen als het poetsgedrag door de bijen wordt gestimuleerd door bijvoorbeeld het gebruik van Hive Clean?

    Alvast hartelijk dank!

  • Ben de blogger

    11-06-2018 om 08:12

    Gert, halve maatregelen hebben onvoldoende effect. Ik zou er een bijengezondheidscoordinator naar laten kijken. De besmetting blijft aanwezig in de huidige bk-ramen, ook na het uitlopen van het broed, indien je de moer opsluit in bijvoorbeeld een scalvini kooitje. Je moet het volk in de BK op kunstraat zetten en voeren! Later tevens de moer vervangen, deze is de bron van te weinig hygiënisch gedrag.

  • GerdP

    11-06-2018 om 09:14

    Helemaal met Ben eens. Heb in verleden een paar keer een volk met EVB gehad.
    Remedie: Schone kast, 10 x ramen kunstraat, bijen en koningin erin afschudden en rustig bijvoeren. Alle oude ramen uitsnijden en raat in de kliko. Volk gered!

  • Gert Valk

    11-06-2018 om 12:46

    Oké hartelijk dank!
    Duidelijk.
    De was kan toch wel in de stoomwasmelter? 100 graden?

  • Ben de blogger

    11-06-2018 om 20:32

    Gert, het smeltpunt van was ligt bij ongeveer 65 graden, dus ik kieper alle bk-ramen zo in de vuilcontainer. Door het lage smeltpunt wordt de was mogelijk onvoldoende gereinigd.

  • Harry

    12-06-2018 om 14:38

    Hoi Ben, vanuit optimale zekerheid is het verstandig om de boel weg te gooien. Aan de andere kant, het smeltpunt ligt bij 65 graden. De was kan natuurlijk wel heter worden. Je zou de was later aan de kook kunnen brengen met een laagje water onder in de pan en een tijdje laten komen. Dan wordt de was zeker 95 graden lijkt me.

  • GerdP

    18-06-2018 om 11:04

    Gert, Naast de lage temp voor desinfectie is er een extra probleem. De raten zitten meest vol met broed, honing en stuifmeel. Dat wordt in de stoomsmelter niet zo snel warm, dus moet je minstens twee keer een ketel water opstoken om de boel echt schoon te krijgen. Vindt ik teveel werk.

  • Mathijs

    23-06-2018 om 21:45

    Wat te doen als een volk met EVB een deels gevulde hk heeft?

  • Ben de blogger

    23-06-2018 om 22:17

    Mathijs, gewoon slingeren en lekker opeten. De honing is volledig veilig voor menselijke consumptie. Groet Ben

  • Mathijs

    29-06-2018 om 17:27

    Dag Ben,
    Dat snap ik, maar wat als deze net gevuld is en dus nog nectar is in plaats van honing, bijvoorbeeld aan het begin van de bloei van de linde?
    Groeten Mathijs.

  • Ben de blogger

    29-06-2018 om 17:53

    Mathijs, gewoon er nog 2 weken op laten staan en dan slingeren. Die ramen hoef je m.i. niet weg te gooien. De mate van sporen in de restanten is dermate gering dat de bijen hier niet opnieuw ziek van worden. Vooral het broed is zeer besmettelijk. Groet, Ben

  • Werry Jonker

    22-08-2019 om 19:20

    Hallo Ben,
    Dacht ook EVB te hebben, maar de test gaf maar 1 streepje, dus geen EVB.
    Maar wat dan wel?
    Zag veel hagelschot, en dode verkleurde poppen in een stadium, dat ze wit horen te zijn. Cellen stonden open. Gisteren en vandaag totaal 25 verwijderd.
    Zie ook veel goed broed. Mooie witte larven en uitkomend broed.
    Wel hoge varroadruk, ben bezig te bestrijden.
    De 5 volken hadden geen zwermneigingen, dus geen afleggers gemaakt en dus geen broedstop. Ook niet voor de varroa dus.
    Overweeg de broedkamer af te slaan op nieuwe kunstraat en een nieuwe koningin in te voeren. Kan dat ook op schone honingraat?
    Is het wellicht te laat in het seizoen, om de broedkamer nog kaal te zetten?
    Met vriendelijke groet, Werry

    Werry, je broedziekte is waarschijnlijk een gevolg van de zware mijtenbesmetting. Je ziet mogelijk ook dode geruimde poppen op de grond. In de literatuur wordt deze look-a-like van EVB direct in verband gebracht met de mijtbesmetting. Het is een variant op EVB.
    De oplossing zit 'm in een langdurige behandeling met VarroMed (5 of 6 keer om de 6 dagen; ik heb er zelf succes mee gehad) of inderdaad alle mijten afslaan op het liefst uitgebouwde raat of anders kunstraat. Door permanent te voeren, zullen ze zeker gaan bouwen mits er genoeg bijen zijn. Na het bouwen moet je het voeren twee a drie weken minderen zodat de moer nog een groot broednest opbouwt voor de nodige winterbijen. Je hoeft de moer nu niet perse te vervangen, is wel beter, mits je een andere lijn hebt. Anders volgend jaar mei vervangen. Groet, Ben

  • Werry Jonker

    23-08-2019 om 11:44

    Hallo Ben,
    Bedankt voor je advies.
    Is deze variant ook besmettelijk?
    Moet ik alle ramen vervangen, ook de ramen die inmiddels vol honing zitten?
    Heb voldoende uitgebouwd raat.(van het slingeren)
    En nieuwe koninginnen(van andere lijn), was toch al van plan om koningin te wisselen.
    Met vriendelijke groet, Werry

    Werry, niet besmettelijk. Vervanging is alleen nodig van de ramen met gesloten broed en de ramen met de oudste larven.
    Je kunt ze een raam open broed meegeven en die na een week verwijderen als mijtenval. Ramen met uitsluitend eitjes en jonge larven kun je ze dan gerust meegeven. Groet, Ben

  • Werry. Jonker

    24-08-2019 om 14:55

    Oude Koningin naar de eeuwige drachtvelden geholpen.
    Met kooitje en honingdeeg nieuwe konigin ingevoerd.
    Alle ramen met gesloten broed verwijderd en geslingerde honingramen erin.
    De bijen die nog uitliepen waren misvormd en dus veel dode poppen. Het grote volk is in de herkansing.

    Werry, hier zullen ze wel van opknappen. Groet, Ben

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.