16-02-2019

De uitwintering van onbehandelde volken

Gisteren en eergisteren heb ik al mijn volken geobserveerd en bij twijfel onder het dak gekeken of tegen de kast getikt. Bij mij bleek 8% van de volken uitgevallen te zijn, m.a.w. 1 op de 12 heeft de winter niet overleefd. De helft van de overleden volken waren overjarige grote volken en de andere helft jonge in 2018 opgezette nieuwe volkjes. 

Dat de winter mild geweest is, blijkt wel uit de overleving van 2 Apidea-volkjes (zie foto). Ze halen al weer stuifmeel binnen!

Van de dode volken zal ik komende week de mijtbesmetting analyseren en berekenen via de schudmethode (dat zou iedereen eigenlijk moeten proberen met dode volken). Maar uit onderstaande gegevens zou je voorzichtig kunnen concluderen dat ook volken met een hoge mijtbesmetting per eind september de winter gewoon door kunnen komen. De meeste van mijn 4,9 mm volken hebben geen enkele mijtbehandeling ondergaan (3 overigens wel). Mijn andere 5,4 mm volken zijn wel behandeld in de zomer en de winter. 

In de regel wordt een mijtbesmetting op de bijen van 2% als limiet genoemd, sommigen spreken van 5%. Zelf heb ik ervaren dat volken met 10% de winter makkelijk kunnen overleven. Uit onderstaande gegevens blijkt dat volken met 20% mijtbesmetting de winter goed door kunnen komen. Later in het voorjaar zal ik deze volken open maken en op de video zetten.  

In Brazilie is er een onderzoek verricht met Europese bijen op een afgezonderd eiland. Die bijen overleven al 30 jaar zonder varroabestrijding. Er zijn meerdere metingen gedaan, maar de mijtbesmetting op de bijen is daar gemiddeld 15%. De mijtbesmetting in het werksterbroed is 20% en in het darrenbroed 43%. Dergelijke besmettingen kom ik ook tegen in mijn 4,9 mm volken. Ze hebben daar wel een iets andere variant van de varroamijt.   

De mogelijke verklaring voor het overleven van mijn volken zou kunnen zitten in de virustolerantie van mijn volken of een betere vitaliteit vanwege de kleinere bijen (4,9 mm cellen). Er zit ook een verhoogd hygienische gedrag in mijn volken, waardoor wellicht de mijtbesmetting iets beperkt is. Maar 20% mijtbesmetting is volgens deskundigen dodelijk. Blijkbaar bij mijn bijen dus niet....;-). Ik hou mezelf voor niet te vroeg te juichen, want resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst! 

Voor de geinteresseerden heb ik hieronder de gemiddelde mijtenval en de mijtbesmetting opgenomen. Let op: de eerste 2 volken in de video noem ik L1 en L2. In de tabel staan deze vermeld als A1 en A2. Dit omdat ik op de volgende bijenstand van 9 volken ook L1 en L2 gebruik. 

Mocht je meer willen lezen over de achtergrond van 4,9 mm cellen of de overgang hier naartoe, dan kun je mijn imkerboek erop nalezen. Ook in het archief van de NBV is hier meer over te vinden. Het is een tamelijk lastige materie, dus ga niet zo maar overstappen.

Komend jaar ga ik samen met Arista Bee Research onderzoek doen naar het effect van kleine cellen op het varroa hygienische gedrag van bijenvolken. De resultaten worden via ABR gepubliceerd. 

De gegevens omtrent mijtenval en mijtenbesmetting van nagenoeg onbehandelde volken:

colony

origine

cellsize

weight per bee

Mites per 100 bees sept 1th 2018

mites per 100 bees at sept 28th 2018

natural mitefall mid aug-18 tot mid feb 2019

last treatment

starvation

volk

oorsprong

raat

gewicht per bij

mijtbesmettings% 
per 1 sept 2018

mijtbesmettings% per 1 okt 2018

gem.mijtenval per dag mid aug 2018 tot mid feb 2019

laatst behandeld

dood

L1

2017

4,9 mm

0,104

5,6%

18,1%

 

nooit

 

L3

2017

4,9 mm

0,106

16,1%

14,9%

 

1-sep-18

 

ZE12

2015

5,4 mm

0,107

 

9,7%

23,6

1-dec-16

JA 12-1-2019

L5

2017

4,9 mm

0,108

10,3% + DWV

10,4%

 

1-sep-18

 

ZE-NW

2017

5,1 mm

0,110

 

2,2%

9,2

nooit

 

ZE-10

2016

4,9 mm

0,113

 

8,3%

38,9

nooit

 

B09

2017

5,1 mm

0,113

 

13,4%

12,4

nooit

 

MP10

2016

4,9 mm

0,115

 

1,7%

6,2

1-dec-16

 

A2

2017

4,9 mm

0,120

 

19,5%

 

nooit

 

L4

2017

4,9 mm

0,121

6,8%

34,4%

 

1-okt-18

 

L2

2017

4,9 mm

0,122

0,0%

1,1%

 

nooit

 

A1

2017

4,9 mm

0,122

 

21,8%

 

nooit

 

L6

2017

5,1 mm

0,124

6,7%

6,7%

 

nooit

 

 

Ben Som de Cerff, hobby-imker en docent bijenteelt

 

Reacties

  • Hero

    19-02-2019 om 06:16

    Dag Ben, prachtig dat die 2 apideavolkjes de winter zijn doorgekomen, maar was nieuwsgierig hoeveel voer had je die dan gegeven om ze in tewinteren? Veel voer kan er toch niet in deze kastjes? Trouwens van mijn 10 volken is het sterkste volk gestorven? De jonge afleggers zijn altijd gezonder dan de oude productie volken.! Groet Hero.

    Hero, er zijn opzetbakjes te koop voor apidea's. Hier kunnen 5 raampjes in, dus ook meer voer. Ik had 1 apidea met 2 randjes en 1 met 3 randjes. Die met 2 heb ik laatst nog bijgevoerd met honing in een voerbakje. Ik weet echt niet hoeveel voer ik gegeven heb, net zo lang gevoerd tot ze lekker zwaar waren;-). Als het ernstig gaat vriezen, zet ik ze altijd een paar dagen in de schuur. Was dit keer niet nodig. Groet, Ben

Uw reactie

Vink onderstaand controlevakje aan tegen spamrobots

Blijf op de hoogte

Wilt u automatisch een e-mail ontvangen zodra Ben Som de Cerff een nieuw blogbericht heeft geplaatst?
Meldt u zich dan hier aan.