Bijenhouden 2026 – nr. 4 – augustus – pag. 32-34
Er waren eens in Nederland heide, honingbijen én de mens
Tekst Marie José Duchateau
Andel van T.H, W. Davies & B. Weninger. The Human Presence in Europe during the Last Glacial Period I: Human Migrations and the Changing Climate. Chapter 4, eds. T.H. van Andel & W. Davies. (McDonald Institute Mono-graphs.) Cambridge: McDonald Institute for Archaeological Research: 31-56
Anhuf D., A. Bräuning, B. Frenzel & M. Stumböck. Die Vegetationsentwicklung seit dem Höhepunkt der letzten Eiszeit. 2003. Nationalatlas Bundesrepublik Deutschland – Klima, Pflanzen- und Tierwelt : 88-91
https://archiv.nationalatlas.de/wp-content/art_pdf/Band3_88-91_archiv.pdf
Beek R. van, M. Gouw-Bouman & J. Bos. 2015. Mapping regional developments in Twente (the Netherlands) since the Late Glacial and evaluating contemporary settlement patterns. Netherlands Journal of Geoscience 94: 229-255
Bakker O. 2006. Apis mellifera mellifera; de zwarte bij. Bijen. Oktober 2006
Hagerup O. 1950. Thrips pollination in Calluna. K.Danske vidensk. Selsk.,Biol Medd 18: 1-16
Luman C. Geologie van Nederland. Een tijdreis van 500 miljoen jaar: Heide, Calluna vulgaris en Erica tetralix
https://www.geologievannederland.nl/fossielen/planten/heide.html
Milner A. 1996. Honey bee origins, evolution & diversity . Bibba.
https://calgarybeekeepers.com/wp-content/uploads/2018/03/An_introduction_understanding_honeybees.pdf
Sierdsema, H., 1995. Broedvogels en beheer. Het gebruik van broedvogelgegevens in het beheer van bos- en natuurterreinen (2de licht herziene versie). SBB-rapport 1995-1, SOVON-onderzoeksrapport 1995/ 04.
Smidt de J.T. 1975. Nederlandse heidevegetaties. Proefschrift Universiteit Utrecht.
Smits J. & J. Noordijk. 2016. Heidebeheer, moderne methoden in een eeuwenoud landschap. KNNV-uitgeverij.
Smit J.T, T. Zeegers & L. Slikboer. 2021. Richtlijn plaatsing honingbijkasten op heideterreinen van defensie. EIS Kenniscentrum Insecten, Leiden. Rapportnummer EIS2021-05
Stuijfzand S., C. van Turnhout & H. Esselink. 2004. Gevolgen van verzuring, vermesting en verdroging en invloed van herstelbeheer op heidefauna. Expertisecentrum LNV, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Rapport EC-LNV nr. 2004/152 O.
Top W. 1997. Honderd jaar imkeren. Geschiedenis van de Vereniging tot Bevordering der Bijenteelt in Nederland 1897-1997. Vereniging tot Bevordering der Bijenteelt in Nederland.
Usher M.B. 1992 Management and diversity of arthropods in Calluna heathland. Biodiversity and Conservation 1; 63-79
Vogels J., A. van den Burg, E. Remke & H. Sieper. 2011. Effectgerichte maatregelen voor het herstel en beheer van faunagemeenschappen van heideterreinen. Evaluatie en ontwerp van bestaande en nieuwe herstelmaatregelen (2006-2010). Directie Kennis en Innovatie, Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie. Rapportnummer 2011/OBN152-DZ.
Wallis de Vries, M.F., J. Noordijk, H. Sierdsema, R. Zoilinger, J.T. Smit & M. Nijssen. 2013. Begrazing in Brabantse heidegebieden – effecten op de fauna. De Vlinderstichting, EIS-Nederland, SOVON Vogelonderzoek, Stichting RAVON & Stichting Bargerveen.
Wesselingh F. Geologie van Nederland. Een tijdreis van 500 miljoen jaar. Laat-Pleistoceen https://www.geologievannederland.nl/publicaties/32.html Holoceen: https://www.geologievannederland.nl/publicaties/11.html
