Honingbijen op natuurterreinen

 

Natuurbeschermers verschillen van mening over het plaatsen van honingbijen op de hei. De vraag is of de honingbij een concurrent van de wilde, solitaire bijen is gedurende de bloeiperiode of niet? De wilde bijen krijgen in toenemende mate bij terreinbeheerders het voordeel van de twijfel en daarom zijn bijenvolken lang niet overal meer welkom. 

Overleg met natuurbeschermers

In de eerste helft van 2018 heeft het NBV bestuur gesprekken gevoerd met Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, de twee grootste beheerders van natuurterreinen in ons land. Beide organisaties zijn terughoudend in het plaatsen van de bijenvolken in hun terreinen, waaronder op de heidevelden. De teruggang van insecten in de natuur is een grote zorg van beide organisaties.

Natuurmonumenten

Het plaatsen van bijenvolken blijft mogelijk. Echter wel in goed overleg met de plaatselijke vertegenwoordigers. Kleine clusters van volken van beperkte omvang verdeeld over de terreinen verdienen absoluut de voorkeur. Het is zoeken naar een balans tussen de honingbijen en de overige van stuifmeel of nectar levende insecten. Voor kleine gebieden waar speciale, bedreigde insecten leven en waar concurrentie met honingbijen niet gewenst is, worden de volken geweerd.

Het beleid van Natuurmonumenten is geen grote concentraties bijenvolken op de heideterreinen toe te laten. De terreinbeheerders zijn voorzien van de landelijke regelgeving ‘Hoe te handelen bij plaatsing bijenvolken’. Beheerders passen de regel naar eigen inzicht toe.

Staatsbosbeheer

Het beleid van Staatsbosbeheer is in grote lijnen gelijk aan dat van Natuurmonumenten. Grote hoeveelheden bijenvolken in de natuurgebieden zijn ongewenst. Overleg met de plaatselijke terreinbeheerder voor plaatsing van volken. Mogelijkheden kunnen per gebied verschillend zijn. Bestaande afspraken met imkers voor plaatsen van volken blijven bestaan. Nieuwe imkers worden niet meer toegelaten.

Pilot

Staatsbosbeheer en NBV zoeken naar de mogelijkheid een samenwerkingsproject (pilot) op te zetten gericht op onderzoek. In een gebiedje met bedreigde insecten zal worden gekeken of aanwezige honingbijen van invloed zijn op andere insecten. Het zal geen wetenschappelijk onderzoek zijn.

Belangenbehartiging

De NBV blijft in gesprek met betrokken partijen om de belangen van de imkerij en de honingbij als een van de bijensoorten in ons land onder de aandacht te houden.  

Imkers, aangesloten bij de NBV, die toch ernstige tegenwerking ondervinden betreffende het plaatsen van bijenvolken wordt verzocht dit melden bij de vertegenwoordigers van de NBV Leender Kamerling en Bert Willigenburg, bereikbaar via secretariaat@bijenhouders.nl. Zij zullen overleg voeren met Natuurmonumenten of Staatsbosbeheer.

Honingbijen en solitaire bijen

Onderstaand artikeloverzicht biedt een handvat bij de meningsvorming over de controverse honingbijen en wilde, solitair levende bijen.

Diversiteit en concurrentie bij bijen 
Hayo H.W. Velthuis 
Entomologische Berichten 72 (1-2): 99-106 (2012) 
Effecten van honingbijen, Apis mellifera, op insecten in natuurterreinen 
Erik van der Spek 
Entomologische Berichten 72 (1-2): 103-111 (2012) 
Concurrentie tussen honingbijen en wilde bijen 
Adindah Visser & Bram Cornelissen
Bijenhouden (NBV) - driedelige serie jan., feb. en sept. (2011)
Zijn terreinbeheerders goede insectenbeheerders? 
Inleiders: Arie Koster (stadsecoloog), Erik van der Spek (Staatsbosbeheer), Ben Brugge (Universiteit van Amsterdam) 
Verslag veldwerkplaats algemeen, Texel (8 september 2010)
Honingbijen en wilde insecten samen in natuurterreinen 
Erik van der Spek 
VAKBLAD natuur, bos, landschap (juni 2010) 
To bee or not to bee 
Mogelijkheden voor het houden van bijenvolken in natuurgebieden: een inschatting
 
Tim Adriaens, Dries Laget 
Advies van het instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Vlaanderen (2008)
Wilde bijen in terreinen van Natuurmonumenten 
Menno Reemer, Theo Peeters, Theo Zeegers, Willem Ellis 
Stichting EIS (1999 )

Bron: alle artikelen zijn onder de genoemde titels vindbaar op websites

(geplaatst op 26-7-2012, herzien 6-6-2018)