Bijenwerk: Bijenwerk 15 april - 15 mei 2019

terug naar overzicht
De groei van de volken zet de komende weken flink door. Geleidelijk aan zal de groeifase overgaan naar de voortplantingsfase. Zodra de eerste doppen worden belegd, weet je genoeg. Bereid je voor op het maken van kunstzwermen, op het maken van vegers of vliegers, of ga aan de slag met broedafleggers.
Bijenwerk 15 april - 15 mei 2019

Voorjaarsinspectie achter de rug?

Voorjaarsinspectie achter de rug?

Het kwam wel eens voor dat het voorjaar zo laat op gang komt dat de temperatuur voor de voorjaarsinspectie pas medio april hoog genoeg is. De laatste jaren is daarvan echter geen sprake. Hoogstwaarschijnlijk heeft iedereen de volken op de raat bekeken en wat herschikking in de ramen aan weerszijden van het broednest aangebracht. Toch nog wat tips voor de komende weken.

Bouwraam plaatsen:

  • Plaats het lege bouwraam voor het wegvangen van varroamijten altijd op positie 2 of 9 van de bovenste broedkamer; plaats het bouwraam nooit midden in het broednest (het levert dan een combinatie op van werkster- en darrenbroed). Een sterk volk kan een bouwraam razendsnel uitbouwen en beleggen. Kijk niet raar op als ruim twee weken na het inhangen van het lege raam het darrenbroed gesloten is; dat is hét moment van verwijderen. Laat je het uitlopen dan heb je een varromijten kwekerij.
  • Het bouwraam fungeert ook als indicator voor de ontwikkeling van de zwermdrift. Zodra de raatbouw stopt en er speeldoppen aan de randen van het bouwraam worden aangezet, weet je dat de zwermdrift misschien in aantocht is. Overigens zwermt niet ieder volk.

Raatvernieuwing en ruimte geven aan de groei van het broednest en het volk:

  • Te veel volle voerramen belemmeren de groei van het broednest en bevorderen hiermee de zwermdrift. Neem overtollige voerramen weg, ze kunnen later gebruikt worden bij het maken van kunstzwermen;
  • Laat altijd minimaal 2 volle voerramen aanwezig in het volk ter overbrugging van twee weken slecht weer. Mocht het broednest verstoord worden door volle ramen met stuifmeel, neem deze dan ook weg uit het broednest. Volle stuifmeelramen bevorderen de zwermdrift.
  • Hang een paar overtollige stuifmeelramen eventueel in de onderbak of bewaar ze in de vriezer voor later en plaats tegen het broednest een vervangend raam met kunstraat.
    Door regelmatig het gesloten darrenbroed in het bouwraam te verwijderen, wordt eveneens ruimte gegeven aan de bouwdrift. Dit wegnemen van gesloten broed en het geven van ruimte voor open broed werkt remmend op de zwermdrift. 

 

Vergroot je kansen op een heerlijke voorjaarshoning

Vergroot je kansen op een heerlijke voorjaarshoning

Vanzelfsprekend dat we de honingbak niet plaatsen, indien het volk de bovenste broedkamer bij lange na nog niet volledig bezet. Deze volken kunnen we beter verenigen met andere middelmatige volken. Zwakke en middelmatige volken leveren je meer hoofdbrekens op en zeker geen grote voorjaarsoogst, dus verenig ze!

Met sterke bijenvolken en het enorme aanbod van stuifmeel en nectar in de Nederlandse dorpen en steden is de kans op het kunnen oogsten van voorjaarshoning groot. Uiteraard moet het weer wel meewerken en moeten de bijen voldoende vlieguren kunnen maken. De afgifte van nectar is bij sommige planten, zoals bij de paardenbloem, de witte klaver en de valse acacia (Robina pseudoacacia) sterk afhankelijk van de temperatuur. Een hoge temperatuur van 24 graden en meer geldt voor ons klimaat met name voor die laatste.

  • Houd in gedachten dat deze honingbakken niet uitsluitend tot doel hebben om honing op te slaan, ze geven ook ruimte aan de sterk groeiende bijengemeenschap. Ruimte geven vertraagt de zwermdrift, voorkomen doet het echter niet.
  • Geef op tijd honingbakken (te vroeg kan niet, te laat wel!), want deze geven met name het groeiende volk meer bewegingsruimte. De eerste honingbak vòòr het begin van de kersenbloei plaatsen en de tweede zodra de eerste voor 50% gevuld is. Pas op, met mooi weer en een goede standplaats kan dit binnen een week al het geval zijn.
    De eerste honingbak het liefst met uitgebouwde raat. Plaats - om broedaanzet in de honingkamer te voorkomen - tevens een moerrooster. Mocht je als beginnende imker uitsluitend kunstraat hebben, laat dan gedurende de eerste week het moerrooster achterwege. Zie je via het folie dat de bijen na een aantal dagen aan het werk flink bezig zijn met het uitbouwen van de kunstraat, plaats dan alsnog het moerrooster. Vergeet niet de honingkamerramen te controleren op de aanwezigheid van de moer. Loopt ze daar rond, dan haar voorzichtig doch dwingend verzoeken naar een lagere afdeling over te stappen.
  • Broed in de honingkamer willen we om twee redenen zien te voorkomen:
  1. Ramen waarin broed aanwezig was zijn in de winter aantrekkelijk voor de wasmot. De niet bebroede ramen zijn echter niet aantrekkelijk voor wasmotten en kunnen daarom prima in de schuur bewaard worden gedurende de winter;
  2. Larven laten hun uitwerpselen en hun vervellingen achter in de cellen, iets dat varroamijten ook doen. Probeer te voorkomen dat dit gebeurt.

 

Doe je aan koninginnenteelt? Vul de enquete in!

Doe je aan koninginnenteelt? Vul de enquete in!

Op het hoogtepunt van de lente, in mei - juni, zijn imkers bezig met het vermeerderen van de volken en dus met koninginnenteelt. De een houdt het op eenvoudig telen van nakomelingen van z’n beste volk met bevruchting op een eigen stand, een ander stuurt raszuivere  jonge moertjes naar een bevruchtingsstation. We zijn benieuwd hoe en met welk ras er in den lande geteeld wordt.

Vul je het vragenlijstje in? > KLIK

 

Bijenrassenverenigingen

Bijenrassenverenigingen

In Bijenwerk dit keer veel informatie over vermeerdering van volken en koninginnenteelt. Heb je interesse voor het imkeren met een zachtaardig bijenras, informeer dan eens bij de twee verenigingen in ons land. Daar zijn op gezette tijden larfjes van geselecteerde teeltmoeren te verkrijgen.

Voor meer informatie kun je kijken op:

  • Vereniging van Carnica Imkers (VCI)
  • Buckfast Belangen Verenigd (BBV)

 

Zwermbeheersing, hoe doe je dat?

Zwermbeheersing, hoe doe je dat?

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden. Ze hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen. Vier verschillende methoden op een rijtje:

1. Doppen wegnemen zodra je de eerste voorzien van een eitje vindt. Plan vervolgens de wekelijkse controle om alle belegde doppen weg te nemen. Vroeg of laat – meestal eerder dan je lief is - zie je een dop over het hoofd en worden de buren verrast met een voorzwerm. Breek je kundig alle doppen weg, doe het dan niet vaker dan twee keer. De spirit verdwijnt anders uit je volk.

2. Broedaflegger samenstellen door 2, 3 of 4 ramen met broed en opzittende bijen uit een overbevolkte kast tijdig over te plaatsen naar een afleggerkast (tevens een voerraam en een raam kunstraat geven!), neem je een deel van de voedsterbijen en daarmee de overbevolking weg. Door deels uitgebouwde ramen terug te geven, kan de koningin deze weer beleggen en kunnen drie dagen later de voedsterbijen hun zorgtaken weer  botvieren. Tegelijkertijd moet je alle eventuele belegde dopjes in het hoofdvolk verwijderen. Een week later zal blijken of hiermee de zwermdrift verdwenen is. Doe je deze ingreep terwijl de dracht nog volop gaande is, dan kun je de haalbijen uit de broedaflegger af laten vliegen op het hoofdvolk. Na de voorjaarsdracht kun je de aflegger beter enige kilometers verplaatsen. Laat het aantal af te nemen ramen afhangen van de mate van zwermdrift. Hoe meer belegde dopjes, hoe groter de aflegger, die bovendien niet op het hoofdvolk mag afvliegen.Deze methode geeft geen gegarandeerd succes op het wegnemen van de zwermdrift.

3. en 4. Kunstzwerm maken als derde en vierde optie heeft gegarandeerd succes. Dat wil niet zeggen dat er nog niet allerlei zaken mis kunnen gaan, maar de zwermdrift is wel onder controle. Er zijn varianten, te weten de vlieger en de veger. De vlieger is met name het meest geschikt om te maken tijdens de voorjaarsdracht en de veger meer voor na de voorjaarsdracht of aan het einde van de voorjaarsdracht.

De broedaflegger als basis voor de koninginnenteelt

Door 2 of 3 ramen met gesloten broed en opzittende bijen uit de hoofdvolken tijdig - voor het ontstaan van zwermdrift - weg te nemen, kan de zwermdrift worden voorkomen of worden uitgesteld. Heb je 4 of meer volken, dan kan deze ingreep een verzamelbroedaflegger opleveren met 9 ramen broed en bijen. Geef ze als tiende raam een vol voerraam  mee. Een verzamelbroedaflegger is dus een broedkamer volledig gevuld met gesloten broed en opzittende bijen en voer. Verplaats de aflegger met een eigen bodem en dak naar een andere locatie op ruime afstand om het terugvliegen van de haalbijen te voorkomen.

De broedaflegger zal uiteraard redcellen ontwikkelen (mits er geen koningin in meegekomen is!). Indien we deze redcellen na 9 dagen allemaal weghalen en vervangen door 10 tot 20 nieuwe jonge larfjes zal dit volk (met heel veel uitgelopen jonge voedsterbijen) voor ons nieuwe moeren opkweken. Ga twee dagen eerder dit volk wel verwennen met vloeibare, 10 tot 30% verdunde eigen honing. Hiermee stimuleren we de voedersapklieren van de jonge voedsterbijen. Houd dit voeren met eigen verdunde honing vooral vol tot het oogsten van de jonge moeren.  

Hoe je een broedaflegger maakt toont Bijenblogger Ben Som de Cerff

Vlieger

De vlieger bestaat uit één raam open broed, waarop de koningin zit of geplaatst wordt. Dit raam komt midden in een nieuwe kast (10 ramer) te hangen, die op de plaatst van de oude kast komt te staan. De oude kast, waarin voor de zekerheid alle ramen worden nagekeken op belegde zwermcellen (deze worden allemaal weg genomen), wordt enige meters verderop geplaatst. 

Links en rechts van het raam open broed met moer worden uitgebouwde ramen en kunstraat ramen geplaatst, zodat de moer door kan gaan met het leggen van haar eitjes. Tevens wordt het moerrooster en de honingbakken verplaatst naar de nieuwe kast. De haalbijen keren terug naar de oude locatie en gaan vlijtig door met hun werkzaamheden. Een deel van de haalbijen zal regenereren en weer als voedsterbij het nieuwe broednest verzorgen. 

Het eerste raam met open broed, waarop de moer zat, wordt na 9 dagen weg genomen en aan de kippen gevoerd. Aangezien de mijten gedurende een week geen andere larven beschikbaar hadden dan dit ene raam, zal 80% van de mijten in deze biotechnische mijtenval trappen. Het gebruik van zuren kan op deze wijze achterwege blijven. 

 

Hoe maak je een vlieger? 

Veger

De veger behoeft waarschijnlijk geen uitleg. Hier komt de nieuwe kast met bijen, de oude moer en geen broed (overigens kun je hier ook de biotechnisch val toepassen, zoals vermeld bij de vlieger) naast het oude hoofdvolk te staan. In het oude hoofdvolk worden de belegde zwermcellen weer nauwgezet weg genomen. De veger moet dezelfde avond goed gevoerd worden, zeker als deze op dezelfde bijenstand blijft staan, want dan verliest het zijn vliegbijen. 

Zowel bij de vlieger als bij de veger ontwikkelen zich in het oude hoofdvolk redcellen. De eerste jonge moer (tuter) zal op dag 12 geboren worden en de kwakers volgen niet al te lang daarna. Om nazwermen te voorkomen worden op dag 13 na 16.00 uur alle redcellen met de hand open gemaakt. Tref je al open gebeten doppen aan dan zijn de bijen je voor geweest en is het gevaar op nazwermen geweken. Je kunt de kast nu beter 3 weken met rust laten.

Zet die datum in je agenda, want vroeger controleren, leidt tot veel twijfels en vragen omdat het eerste nieuwe broed moeilijk te vinden is. Je kunt dus beter wachten, dan is het nieuwe vlakke gesloten broed veel makkelijker te vinden.

 

 

Paardenbloemen in de wei is goed voor bij (en koe)

Paardenbloemen in de wei is goed voor bij (en koe)

Het is een open deur voor imkers, maar helaas is nog lang niet iedereen er van doordrongen dat paardenbloemen het voorjaarsgewas bij uitstek goed is voor de voorjaarsontwikkeling. Bovendien werkt een percentage paardenbloemen heilzaam voor grazende koeien.

Bespuiting van weilanden moet om schade aan foeragerende bijen en andere insecten te beperken, plaatsvinden als de bloemen nog dicht zijn. Dus bijtijds in de ochtend, of later in de avond. Boeren hebben zich daaraan te houden.

In BijenkennisNet.nl is een aparte paragraaf gewijd aan het belang van de paardenbloem.

Nature Today besteedde een artikel aan het belang vanpaardenbloemen voor bijen en vlinders.

Bijenblog voor starters en gevorderden

Bijenblog voor starters en gevorderden

BijenBlogger Ben Som de Cerff volgt de ontwikkeling van de volken op de voet. De tijd van het jaar, invloed van het weer, de dracht of juist het ontbreken daarvan, heeft allemaal effect op wat zich in de volken afspeelt. Het BijenBlog houd je op de hoogte. Heb je vragen, dan kun je die rechtstreeks aan Ben stellen. Dat alles met de bedoeling dat je als starter de best wel complexe materie vlot onder de knie krijgt. 

Gebleken is dat ook de gevorderde imkers met regelmaat berichten van hun gading aantreffen. Je bent immers nooit te oud om te leren. Ontwikkelingen en inzichten in de bijenhouderij staan ook niet stil. 

Meld je aan voor het BijenBlog en ontvang van nieuw geplaatse berichten een melding in jouw mailbox.

  

 


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht