Bijenwerk: 15 september - 15 oktober 2019

terug naar overzicht
Het najaar zit in de lucht. De meesten hebben de volken wel ingewinterd. Nog even een controle gedaan of de moer okay is en of de benodigde kilo’s wintervoer aanwezig zijn. Voor een varroabehandeling is het nu aan de late kant. Blijf monitoren op de mijtenval en houd je volken in beeld door ze af te dekken met helder plastic folie of perspex.
15 september - 15 oktober 2019

Checklist

  • Controleren op varroamijten
  • Controle op volkssterkte
  • Afronden varroabehandeling
  • Afronden inwinteren
  • Muizen roosters plaatsen

Seizoenswerk

Seizoenswerk

Voor je het weet ligt de euforie van de volksontwikkeling in het voorjaar al weer lang achter je, korten de dagen en ben je bezig met inwinteren. Welbeschouwd ben je een half jaar actief met je bijen bezig. Die andere helft van het jaar is voor allerlei werk achter de schermen, misschien een cursus doen, studiedagen bijwonen en gezamenlijk in de afdeling plannen maken voor het nieuwe seizoen.

Gadeslaan achter plastic

Als alle handelingen achter de rug zijn kun je de volken afdekken met doorzichtig stevig plastic of perspex. Wanneer je wilt kun je zonder te storen even een kijkje nemen hoe de bijen op de raten bezig zijn. 
De warmte van het volk stijgt op. Het laagje plastic isoleert nauwelijks dus leg daar overheen een stevige isolatielaag van piepschuim (Styropor), houtboard, Apifoam of wat je voorhanden hebt. Naarmate het kouder wordt zul je zien dat bijen zich bovenin tegen het plastic ophouden en bij vorst samenkruipen tot een dichte wintertros. Zo ver is het nog niet. En geen paniek: er zijn ook volken die zich lager in de kast ophouden. Ook als het kouder wordt. De plek van het nog aanwezige broednest is meestal de veroorzaker hiervan.

Voorraadkast gevuld?

Een goed, groot volk heeft zeker 14 (op 1 bak Spaarkast) tot 18 kg (2 bakken) voer nodig tot het komende voorjaar goed op gang komt in april. Met deze hoeveelheid voorkom je dat er aan het eind van de winter moet worden bijgevoerd met suikerdeeg. De meesten zullen medio september de voerbakken al van de volken hebben gehaald. Tot circa 1 oktober kun je nog voeren. Daarna wordt de luchtvochtigheid zodanig hoog, dat bijen teveel moeite hebben met indampen, het indikken van de vloeistof. Met voldoende voer zit het volk er 'warmpjes bij' en trotseren ze zonder probleem een strenge winter.

Wat is 14 kilo wintervoer?

In de eerste plaats maakt de aanwezige honing deel uit van het wintervoer.

  • Iedere vierkante decimeter verzegeld voer weegt 370 gram. Een volledig verzegeld simplex broedkamer raam weegt 2,1 kg. Zijn het dikke spekraten dan kom je uit op maximaal 2,5 kg wintervoer.
  • Naast suikers bevat wintervoer ongeveer 17% water. Van iedere kilo suiker opgelost in water maken de bijen dus 1,2 kilo wintervoer. Zit er als voorbeeld nog 2 kg honing in je 1-baks volk, dan moet je er nog 12 kg wintervoer bij zien te krijgen om er 14 kg van te maken. Daarvoor moet  je  10 kg kristalsuiker oplossen in 7 liter water en dit voeren aan de bijen.
  • Voor invertsuiker geldt eigenlijk hetzelfde verhaal. In een can zit 14 liter vloeistof, deze bevat 10,2 kg droge suiker. De inhoud van 1 can levert dus ongeveer 12 kg wintervoer op.

 

 

Op volle breedte of wat minder?

Er zijn volken die de buitenste ramen vrijwel niet gebruiken. Dat heeft met de omvang van het volk te maken, maar het kan ook de grootte van de kast (Dadant) zijn of het aantal bakken (Spaarkast).

Het kastvolume kun je verkleinen door sluitblokken te gebruiken in plaats van kantramen. Met sluitblokken voorkom je het beschimmelen van kantramen als die niet door het volk worden bezet.

 

Controle in september

In september blijft de omvang van het volk nog redelijk op peil. De darren zijn in de meeste volken verdwenen, de koningin heeft nog een flink broednest belegd waaruit de winterbijen zullen voortkomen. In oktober zit het werk van de zomerbijen erop en nemen de winterbijen het over. 

In het blogbericht 'Volkscontrole in september' meer informatie. Bekijk hier de video bij dat bericht.

 

Controleren op volkssterkte, de Winter-APK

Controleren op volkssterkte, de Winter-APK

Een aantal jaren heeft de NBV de methode Winter APK ( LINK) gepropageerd. Met vrijwilligers de controle gedaan hoe de grootte van de volken in november en dat in verband gebracht met uitwintering in het voorjaar. Het ligt voor de hand dat grote volken beter in staat zijn te overleven dan kleintjes. Maar er is onderscheid tussen een beetje klein en heel klein. Wil je voorkomen dat die hele kleine het loodje leggen dan moet je die de komende weken samenvoegen met een ander volk. Je hebt er dan wel één minder, maar door het samenvoegen is het totaal sterker en zal in het voorjaar ook weer sneller in omvang toenemen.

Samenvoegen doe je door de kleine op of onder het andere volk te zetten. Twijfel je aan de capaciteiten van de koningin, haal die dan nog weg. Je kunt ook het nieuw gevormde volk laten kiezen wie er over blijft. Als het wintervolk zich in de loop van oktober heeft gevormd, kun je omgang pas goed beoordelen. Daarom komt in de editie van oktober van Bijenwerk dit onderwerp uitvoeriger aan bod.

Mijten tellen en wel of niet behandelen

Mijten tellen en wel of niet behandelen

Het is goed om te weten hoe jouw volken de eigen hygiëne op orde hebben. Er zijn volken die voeren zelf een afdoende mijtenbestrijding uit. In de nodige artikelen in het NBV huisblad Bijenhouden en ook in deze rubriek is steeds weer  de mijtenval aan de orde. Hoeveel varroamijten vallen er op de varroalade onder het volk, dagelijks of per week. Dode mijten zijn een maat voor het aantal levende. De verschillen per volk kunnen enorm zijn. Als er gedurende het seizoen nauwelijks mijten vallen dan is dat er een met de juiste hygiënische eigenschappen, ofwel een koningin met de goede genen. Houd echter in gedachten dat de meeste mijten altijd in het broed zitten.

Vijf of meer per dag

Blijft de mijtenval onder de 5 mijten per dag in september (tel de mijten na 5 volledige dagen) dan is er geen reden voor een nabehandeling. Veel imkers, die in de zomer behandelen met mierenzuur laten hun tweede behandeling afhangen van de mijtenval in september. Bij een lage mijtenval laten ze de tweede behandeling achterwege. Bij een mijtenval boven de 10 mijten per dag is een kortdurende mierenzuurbehandeling nog wel op zijn plaats. Samen met de oxaalbehandeling later in de herfst gaat het volk dan met zeer weinig mijten het nieuwe seizoen in.

 

NBV STUDIEDAGEN - vier zaterdagen in november

<strong>NBV STUDIEDAGEN</strong> - vier zaterdagen in november

De behoefte aan informatie over de dagelijkse imkerpraktijk is groot. Daarom zijn de komende november-studiedagen geheel gewijd het omgaan met bijen. Beginnende imkers gaan in gesprek met oude rotten. Tal van onderwerpen passeren de revue. Praktijkgerichte workshops in de middag completeren het boeiende en gevarieerde programma.


Breda - 9 november

Beilen - 16 november

Horst  - 23 november

Boskoop - 30 november

Blijf bij met het BijenBlog

Blijf bij met het BijenBlog

BijenBlogger Ben Som de Cerff volgt de ontwikkeling van de volken op de voet. De tijd van het jaar, invloed van het weer, de dracht of juist het ontbreken daarvan, heeft allemaal effect op wat zich in de volken afspeelt. Het BijenBlog houd je op de hoogte. Heb je vragen, dan kun je die rechtstreeks aan Ben stellen. Dat alles met de bedoeling dat je als starter de best wel complexe materie vlot onder de knie krijgt. 

Gebleken is dat ook de gevorderde imkers met regelmaat berichten van hun gading aantreffen. Je bent immers nooit te oud om te leren. Ontwikkelingen en inzichten in de bijenhouderij staan ook niet stil. 

Meld je aan voor het BijenBlog en ontvang van nieuw geplaatse berichten een melding in jouw mailbox.


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek

 


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht