Bijenwerk: 15 november 2020 - 15 januari 2021

terug naar overzicht
Begaan met je bijenvolken sta je vaak voor het dilemma welke je moet behouden en voor welke het maar beter is die te verenigen. De wintervolken zijn de afgelopen paar maanden gevormd. Na een koude nacht is de omvang van het volk aan de hand van de vorm van de wintertros goed waar te nemen.
15 november 2020 - 15 januari 2021

Checklist

  • Volkgrootte controleren
  • Winter APK / verenigen
  • Oxalen
  • Ongenode gasten tegengaan
  • Vlieggat verkleinen

Winterwerk

Winterwerk

In principe kun je als imker de komende maanden de bijenvolken geheel met rust laten. Op een warmere dag vindt er een reinigingsvlucht plaats, wordt het kouder dan kruipen ze dicht op elkaar en houden elkaar warm. 

Het kan ook zijn dat je nog twijfelde aan de sterkte van een volkje en dat je niet zeker weet of het wel op eigen houtje de winter doorkomt. In dat geval is een inspectie aan te raden: de WinterAPK.
Wellicht was de dagelijkse mijtenval aan het eind van de zomer in één of meer volken te hoog. De behandeling met oxaalzuur in de broedloze periode tegen het eind van jaar helpt het volk schoner het voorjaar te beginnen.

 

Dekzeil in plaats van dekplank

Waarom zou je het zicht op je volkjes in de winter onttrekken door een houten dekplank op de kast. Er zijn allerlei doorzichtige materialen voorhanden, in allerlei prijsklassen. Maak daar gebruik van en neem  af en toe eens een kijkje zonder dat je het volk aan de buitenlucht hoeft bloot te stellen. Doe je dat op een ochtend na een koude nacht - temperatuur onder de vijf graden – dan zie je meestal in een oogopslag de grootte van het volk. Hoe meer straatjes tussen de ramen er gevuld zijn met bijen hoe sterker het volk is. Zorg bij gebruik van folie of plexiglas voor een goede laag isolatieschuim onder het dak. Ook bij dunne houten dekplanken is dit geen overbodige luxe.

Winter-APK in november

Winter-APK in november

De Winter-APK is een jaren geleden geïntroduceerde term in deze rubriek om te bepalen of een volk een goede kans maakt  gezond en sterk in het komende voorjaar aan de start te verschijnen. De maat voor sterk, matig of zwak bepaal je aan de hand van de gevulde straatjes bijen na een koude nacht in november. Het helpt enorm als je een transparante afdekking op het volk hebt liggen: je hoeft het volk niet te storen om te kunnen tellen. 

Een volk dat ogenschijnlijk groot was in september, kan in november er een stuk zwakker voor staan. Blijkbaar heeft het onvoldoende winterbijen kunnen ontwikkelen. Oorzaak kan een flinke varroabesmetting zijn, maar ook een koningin die het laat afweten.

Straatjes tellen van volken in 10-raams spaarkasten
Tel alle straatjes waarin je bijen ziet zitten, ook de buitenste straatjes waarin maar enkele bijen zichtbaar zijn. Indien in de buitenste straatjes zeer weinig bijen zichtbaar zijn, trek van het totaal  dan twee straatjes af en je houdt de goed bezette straatjes over.

De winter-APK hanteert het volgende onderscheid uitgedrukt als een verkeerslicht:

  • Bij 5 of meer straatjes:GROEN, dit volk haalt het voorjaar goed normaal gesproken;
  • Bij 4 straatjes: ORANJE, middelmatige sterkte, verstandig om in te grijpen via vereniging
  • Bij 3 of minder straatjes: ROOD, kans uit uitwintering zeer gering. Dergelijke volken alsnog direct verenigen.

Bij volken in Dadantkasten mag je de stoplichtcriteria met 1 verlagen, dus 4 of meer straatjes is groen licht etc.

Verenigen bij minder dan 5000 bijen
De kans dat een zwak volk in staat is de winter te trotseren hangt af of het flink op de proef wordt gesteld tijdens een vorstperiode. Een wintertros met een te klein volume, minder dan 5000 bijen, zal het veel moeilijker hebben ernstige vorst te overleven.  Is het volkje verder wel gezond, dan is er niets op tegen dat bij een andere zwakke of middelmatige toe te voegen.  Samen sterker, is het devies.

Het verenigen scheelt mogelijk veel dode bijen. Door deze bij een ander volk te voegen zijn ze in voorjaar dragen ze bij aan bij de voorjaarsontwikkeling.

Het samenvoegen is eenvoudig. Zet de bak van het te verenigen volkje in zijn geheel op of onder en laat het verder ongemoeid. Intern versmelt het en de koninginnen maken het onderling wel uit wie verder mag. Zorg wel dat je de broednesten direct boven elkaar plaatst, desnoods draai je de bovenste bak 180 graden om, zodat de volken zich verenigen. Houd de zwaarste bak met het meeste wintervoer als bovenste bak aan.

Beproefde behandeling

De Winter APK is in Duitsland een geprogeerde methode. Vanaf 2013 is er met hulp van tientallen imkers de methode in ons land getest. Hoe het in zijn werk ging is na te lezen op de NBV website pagina /winter-apk.

 

Oxaalzuurbehandeling rond de kortste dag

Oxaalzuurbehandeling rond de kortste dag

De oxaalzuuroplossing heeft alleen uitwerking op varroamijten die zich op de bijen bevinden. In gesloten broed zijn ze tegen de werking van oxaalzuurkristallen beschermd. De behandeling moet daarom plaatvinden als er geen broed meer in het volk is. Stelregel is drie weken nadat er drie dagen nachtvorst is geweest. Maar ook zonder vorst heeft een volk meestal een korte broedloze periode. De kans daarop is het grootst rond het begin van december. Vrij snel na de kortste dag, de officiële start van de winter, begint de moer weer met een heel klein broednestje.

Met de oxaalzuur behandeling wordt steeds de druppelmethode bedoeld. Een andere doeltreffende werkwijze is het sublimeren van oxaalzuurkristallen, maar die is omslachtiger wat instrumentarium betreft (afbeelding rechts). Ook is er meer bescherming nodig van degene die het toedient.

 

 

NB De behandeling absoluut maar één keer uitvoeren. Een tweede levert schade aan het volk op.

 

Meer informatie:

 

Recept bereiden oxaalzuuroplossing

Voor 1 liter oplossing

Maak een handwarme oplossing van 600 gr. kristalsuiker en 600 ml. zacht water (of gedemineraliseerd water, indien uw leidingwater te hard is). Voeg hieraan toe 35 gram oxaalzuurkristallen en los deze al roerend goed op. Pas op voor overdruk, als de vloeistof in een 1,5 liter Petfles wordt bereid door middel van schudden!

Handwarm toedienen

Het verdient de voorkeur de oplossing voor het druppelen op de bijen op kamertemperatuur te brengen, dit voorkomt het verkleumen van de bijen, die aan de buitenkant van de tros zitten. U dient 5 a 6 ml per straatje op de bijen te druppelen met gemiddeld 30 ml per volk en een maximum van 50 ml per sterk volk. Hiervoor kunt het beste een grote injector (100 ml) zonder naald gebruiken.

NB De oxaalzuuroplossing is maar beperkt houdbaar en zeker niet tot de volgende winterbehandeling. Maak de hoeveelheid oplossing aan die u ongeveer denkt nodig te hebben. Het restant niet bewaren!

   
   

 

 

 

Blijf bij met het BijenBlog

Blijf bij met het BijenBlog

Het BijenBlog houd je wekelijks op de hoogte van actuele werkzaamheden. Blijf op de hoogte! 

Mocht je de jaarlijkse imkerhandelingen, zoals de varroabestrijding in chronologische volgorde willen nalezen, kijk dan eens in de gelijknamige Blogcategorie.

Hierin vind je dus ook een beschrijving en video’s van de varrobestrijdingsmethoden. Heb je opmerkingen, plaats dan een blogreactie dan kunnen deze weer zonodig verwerkt worden in de tekst.

Enquête imkerseizoen

Enquête imkerseizoen

Hoe is het jou en andere imkers vergaan afgelopen imkerseizoen. Een seizoen met de nodige beperkingen vanwege het Coronavirus. Imkers waren vaak op zichzelf aangewezen, terwijl ze gewend waren met een ander samen hun hobby uit te oefenen. Het alert zijn op afkomen van zwermen heeft er wel aan onder geleden. De stroom zwermmeldingen was ongekend.

In de korte enquête vragen over de koninginnenteelt en de varroabehandeling. Meer dan twee minuten neemt het invullen niet in beslag. In Imkernieuws half december wordt de verwijzing naar de uitslag bekend gemaakt.

KLIK HIER VOOR DE ENQUÊTE

 

Een goede winter in goede gezondheid toegewenst!


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht