Bijenwerk: 15 mei-15 juni 2019

terug naar overzicht
Wekenlang te koud voor de tijd van het jaar zet de rem op het aantal vluchten. In het overvolle bijenvolk gaat het leven gewoon verder. Het aanzetten en beleggen van moerdoppen stopt niet. Kou houdt ons echter wel uit de volken. Maar pas op! Op een zonnig moment in de middag komen de zwermen af.
15 mei-15 juni 2019

Checklist

  • Vergeet het bouwraam niet
  • Kunstzwermen maken
  • Koninginnenteelt uitvoeren
  • Varroabehandeling kunstzwermen
  • Voorjaarshoning afnemen
  • Controleer op voervoorraden

Voorjaarshoning

Voorjaarshoning

Deze voorjaarsperiode is bepalend voor het verloop van je imkerij tot volgend voorjaar. Dat is misschien een beetje kort door de bocht. Maar het is wel zo dat het op de juiste wijze vermeerderen van volken en het voorkomen van het verliezen van zwermen, bijdraagt aan het op sterkte houden van je bijenstand. Daar heb je over een aantal weken profijt van als de lindebloesem de bijen in de juiste stemming brengt.

De voorjaarsdracht is vrijwel altijd in de tweede helft van mei voorbij. Als de bloei van de meidoorn of de paardenkastanje is afgelopen, dan is het zover.  De honingslinger kan uit het denkbeeldige vet om de eerste oogst binnen te halen. De nieuwe honing op de volken laten, kan ook. Zorg er wel voor dat bij de volgende drachtperiode er voldoende ruimte is om de nieuwe hoeveelheid honing op te kunnen slaan. Bijen kennen geen maat. Ze blijven nectar ophalen zolang het beschikbaar is. Zelfs als dat ten koste gaat van de omvang van het broednest. Het ‘verhoningen’ van volken ligt op de loer.

Volle verzegelde honingbakken kun je ook op een koele plek bewaren en bijvoorbeeld aan het eind van de zomer teruggeven als wintervoorraad. Check dan wel op kristallisatie, want voorjaarshoning kristalliseert veel sneller dan zomerhoning. Vooral koolzaadhoning is binnen twee weken keihard gekristalliseerd en onbruikbaar als reservevoer.

 

Vlieger, veger of broedaflegger?

Vlieger, veger of broedaflegger?

Volksvermeerdering door een zwerm is niet alleen een mooi schouwspel, het is ook de natuurlijke wijze. Er zijn imkers die hier de voorkeur aan geven. Als de omstandigheden de gelegenheid bieden dat is dat prachtig. De meesten passen de kunstmatige vermeerdering toe. In de vorig editie van Bijenwerk kwam dit ook aan bod. Nog eens nalezen? Hierbij de linken.

 

Is majesteit wel of niet aanwezig?

Geduld is een schone zaak. Maar een jonge koningin kan dat behoorlijk op de proef stellen. Je wilt graag weten of de bruidsvlucht is geslaagd en je kan niet wachten tot je de eerste eitjes ziet. 

Als er een zwerm is afgekomen en je breekt daarna alle doppen op één  na, dan zal er een moer overblijven. Als het weer meezit voor een snelle bruidsvlucht dan kunnen jonge moeren al na een goede week al aan de leg gaan, maar het kan ook een paar weken duren. Om die eerste eitjes te vinden moet je ook op zoek en het volk flink verstoren. Het gevaar bestaat dat een jonge moer wordt ingebald en dit niet overleeft.

Vind je vier weken na het vertrek van de zwerm nog geen eitjes hang dan als ultieme proef op de aanwezigheid van een moer een raam open broed in. Markeer deze met een punaise in de toplat of een ander teken of zet duidelijk op de kastkaart waar het raam hangt. Dan duurt de controle niet onnodig lang. Zijn er na 2 of 3 dagen geen redcellen opgetrokken, dan weet je zeker dat de jonge moer aanwezig is. Deze proef werkt makkelijk, snel en is altijd goed om toe te passen.

 

Het zwermen kan zich herhalen

Hou sterke voorzwermen goed in de gaten, soms zit de zwermdrift in de genen en treffen ze na vijf weken weer voorbereidingen voor een volgende uittocht! Dit wordt onder de korfimkers een maagdenzwerm genoemd. Mocht er een derde zwerm in datzelfde seizoen afkomen (vaak tijdens de heidedracht in augustus), dan noemen we deze zwerm een keizerszwerm.

Om te voorkomen dat natuurzwermen weer opnieuw uit de aangeboden woning vertrekken of hun verblijf niet overleven, hierbij nog een paar suggesties:

  • hangt er ergens een zwerm, probeer dan o.b.v. de grootte van de zwerm in te schatten of het een voorzwerm is (vaak groot) of een nazwerm (vaak klein); de voorzwerm heeft namelijk een oude leggende koningin! een nazwerm heeft een jonge onbevruchte moer (of meerdere). 
  • indien mogelijk plaats dan direct een 6- of 10-raams kast onder de zwerm, dan kan de kieps/schepkorf achterwege blijven; schud de bijen in de kast of kieps of doos of emmer etc.
  • vul de (schoongemaakte) kast vooraf met ramen met nieuwe kunstraat (zo begint een volk schoon zonder evt. bacteriën van vorige volken); haal even vers gras door de binnenkant van de kast, indien deze splinternieuw is;
  • laat de kast staan i.v.m. rondvliegende speur- en haalbijen!
  • verplaats de kast pas tijdens de schemering naar zijn nieuwe standplaats;
  • een zwerm neemt voor drie dagen voedsel mee; dus de eerste dag zeker niet voeren! voer bij voorkeur na 2 a 3 dagen met een 1:1 suikerwateroplossing; geef ze 2 tot 3 kilo in 1 keer; na een paar dagen is dit op, herhaal dit proces totdat de bijen 10 ramen met kunstraat uitgebouwd hebben; 
  • natuurzwermen hebben in tegenstelling tot vegers en vliegers in de eerste 2 weken van hun bestaan niet zo veel aan apifonda. Ze hebben behoefte aan direct opneembaar voedsel om hun wasklieren te activeren!
  • geef ze met name kunstraat en zeker geen oude uitgebouwde ramen, ze willen bouwen (dat is hun natuurlijke gedrag!); geef ze die kans, je krijgt er prachtig uitgebouwde werksterraat voor terug!
  • inspecteer een voorzwerm pas na 2 weken, en bij een nazwerm pas na 3 weken;daarna kan de voedselgift afgebouwd worden; een grote voorzwerm kan soms  2 BK's met kunstraat in vier weken tijd volledig uitbouwen, mits er voldoende gevoerd wordt.

 

Een zwerm scheppen

Een zwerm scheppen

Bij een voorzwerm, meestal te herkennen aan de omvang, is een 6-ramer in de regel veel te klein, dus gebruik het liefst een 10- of 11-ramer met uitsluitend ramen met kunstraat. Op de avond na het opvangen van de zwerm kan de kast weer verplaatst worden naar een andere bijenstand.

In de volgende video laat Simon Hummel in een prachtige landelijke omgeving zien hoe je met eenvoudige gereedschappen als een emmer, een bloemenspuit en een bijenkast een volk ter plaatse voorziet van nieuwe huisvesting.

Zwerm scheppen 

 

Een zwerm huisvesten

Een bijzonder schouwspel is de zwerm voor de nieuwe woning schudden en op eigen kracht naar binnen laten lopen. Ga er naast zitten en bekijk hoe dat in zijn werk gaat. Na wat geaarzel lijken de marsorders aangekomen te zijn en zet de stoet zich in beweging richting de toegang, de vliegopening. Met een beetje geluk zie je ook de koningin in de menigte meelopen.

  • Een natuurzwerm neemt haar eigen voedsel mee voor de komende 2 of 3 dagen, dus de voerbak met suikerwater dient pas na 2 of 3 dagen ’s avonds geplaatst te worden. 
  • Het gebruik van een suikerwateroplossing van 1 : 1 stimuleert de bouw en vervolgens de eilegproductie van de oude moer. 
  • Voer om de paar dagen en controleer na 10 dagen het aanwezige broed.

Zwerm in kast laten lopen 

 

Oxaalzuur sproeien tegen varroa of een andere methode?

Oxaalzuur sproeien tegen varroa of een andere methode?

Een broedloze periode in het voorjaar leent zich uitstekend voor bestrijden van de varroamijten door volken te besproeien met een oxaalzuuuroplossing. Het volk is zonder broed in een natuur- of kunstzwerm. Volken kunnen ook broedloos gemaakt worden door bijvoorbeeld door de koningin een aantal weken op te sluiten in een scalvinekooitje (foto).  

In een broedloos volk bevinden alle varroamijten zich op de bijen. Dat is het moment om alle ramen met opzittende bijen te behandelen. Het is vergelijkbaar met de winterbehandeling, de druppelmethode drie weken nadat de koningin is gestopt met eitjes leggen. Bij de winterbehandeling wordt de oxaalzuuroplossing van bovenaf tussen de ramen op de bijen gedruppeld. Het zuur wordt door de bijen aan elkaar doorgegeven.

Bij de zomerbehandeling worden een voor een de ramen uitgenomen in de ochtend of de avond als vrijwel alle bijen nog thuis zijn. Sproei met bijvoorbeeld een plantenspuit een een nevel van de oplossing over de bijen. LET OP! De concentratie oxaalzuur is voor deze behandeling: 30 gram oxaalzuuur in 1 liter water. In tegenstelling tot de winterbehandeling is deze ZONDER SUIKER.

Voor meer informatie hieronder linken naar Imkerpedia en de WUR

Oxaalzuur sproeien (Imkerpedia)

Oxaalzuur sproeien gecombineerd met zwermverhindering (WUR)

Wat doet de Nederlandse imker aan koninginnenteelt?

Wat doet de Nederlandse imker aan koninginnenteelt?

Die vraag stelden we in de enquête die in Imkernieuws en het BijenBlog werd aangekondigd in april. Vier jaar eerder vond een vergelijkbaar onderzoek ook plaats waardoor er een mooi vergelijk kon worden gemaakt, ook ten aanzien van het percentage rasbijen dat wordt gehouden.

De koninginnenteelt lijkt aan populariteit te winnen. Het marktaandeel van de Bastaardbij is de afgelopen vier jaar duidelijk gedaald. Onder de nieuwe imkers zijn Buckfast- en Carnicabijen even populair, terwijl de Zwarte Bij iets in de belangstelling stijgt.

De ervaren en middelgrote tot grote imkers hebben een duidelijke voorkeur voor Buckfastbijen. Het aandeel van Buckfastvolken onder de respondenten is gestegen tot 50% van alle volken.

Lees het volledige verslag >>

 

 

Meld je aan voor het BijenBlog 

Ontvang nieuw geplaatse berichten.

BijenBlogger Ben Som de Cerff volgt de ontwikkeling van de volken op de voet. De tijd van het jaar, invloed van het weer, de dracht of juist het ontbreken daarvan, heeft allemaal effect op wat zich in de volken afspeelt. Het BijenBlog houd je op de hoogte. Heb je vragen, dan kun je die rechtstreeks aan Ben stellen. Dat alles met de bedoeling dat je als starter de best wel complexe materie vlot onder de knie krijgt. 

Aanmelden >


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht