Bijenwerk: 15 februari - 15 maart 2019

terug naar overzicht
In februari werd de kou het land uitgeblazen. De tien graden werd aangetikt; voor de bijen het sein om na ongeveer een maand winterzit even de ‘benen’ te strekken. Voor de imker een mooi moment om te zien of er al stuifmeel werd binnengevlogen.
15 februari - 15 maart 2019

Checklist

  • Bodem verschonen en onderbak wegnemen
  • Gedrag op vliegplank monitoren
  • Controle op voervoorraad
  • Kastmateriaal op orde brengen

Nog even geduld

Nog even geduld

Maar al te graag wil je weten hoe de wintermaanden jouw volken op de proef hebben gesteld: met hoeveel zijn ze nog, is de koningin OK en is er al een broednestje? Dat er in de deze periode zo af en toe een paar dagen gevlogen kan worden, wil nog niet zeggen dat volken al in de voorjaarsmodus komen. Daarvoor is het weer nog te wisselvallig. Gun het volk de tijd en laat ze met rust. Ondertussen kun je genieten van het gezoem van de eerste vluchten en van het verse stuifmeel dat wordt binnengebracht. Want als de werksters beladen met stuifmeel terugkeren dan zit het binnen hoogstwaarschijnlijk wel snor. Het is wel de tijd om bodems te verschonen en, als die er zijn, lege onderste broedbakken weg te nemen.

 

 

Bodem verschonen

Bodem verschonen

Tegen het eind van de maand februari  is er vast een rustige ochtend dat het een graad of vijf is en de bijen daardoor elkaars warmte opzoeken. Dat is het goede moment om de bodems van de kasten te verschonen. De afgelopen maanden kunnen de nodige dode bijen zijn blijven liggen en kan er schimmel zijn ontstaan op de koude, vochtige delen van de kastbodem. Als je beschikt over extra bodems kun je snel werken. Zet de schone bodem naast het volk, maak de broedbak, of –bakken los van de bodem en zet deze op de schone bodem. Vervolgens plaats je het geheel weer op de oorspronkelijke plek. Is de kast één broedbak groot dan kun je eenvoudig naar de omvang van het volk kijken. Het filmpje laat zien hoe je te werk gaat.

 

 

Zorgen over de hoeveelheid voer?

Zorgen over de hoeveelheid voer?

Hebben volken in het najaar de 12 tot 14 kilo wintervoorraad meegekregen dan hoef je aan het eind van de winter in de regel niet te vrezen voor tekorten. Maar het kan nooit kwaad om te controleren hoe het ervoor staat. Ga net zo tewerk als in het najaar: stukje optillen aan de achterzijde, dat gevoel onthouden en dit bij de volgende kast ook doen. Grote verschillen vallen zeker op. Vergeet niet de samenstelling of het materiaal van de kasten in het oordeel mee te nemen. Sla er ook de kastkaart op na. De risicogroep vormen de  sterke volken. Die beginnen in de regel eerder met broeden en verbruiken daardoor ook meer voer. Een late vorstperiode zoals we die begin maart 2018 hadden, kan de minder sterke volken behoorlijk parten spelen. Niet de kou, maar onbereikbaar voer doet ze omkomen van de honger. Oorzaak is dat het broednestje niet wordt verlaten. De omvang van de wintertros is dan te klein om het verderop opgeslagen voer te bereiken.

Bij langdurige kou komt het voor dat een volk nog kans heeft gezien zich naar links of naar rechts naar  de voervoorraad te verplaatsen en daar zijn ze vervolgens gestorven. Ze waren niet meer in staat nog de oversteek naar de andere kant te maken. Aan de ene kant tref je veel dode bijen aan en aan de andere zijde volop voer.

Twijfel je of er in een volk voor de komende maanden voldoende voer aanwezig is, haal dan uit één van de volken met overdaad een goed gevulde raam. Hang één of het liefst twee in het minder bedeelde volk. Hang de voerramen dicht tegen de wintertros aan.
Deze handelingen staan haaks op wat hierboven staat over het met rust laten, maar nood breekt wetten.

Voeren met suikerdeeg

Geen voerramen beschikbaar geef dan een geopend pak suikerdeeg onder of boven de wintertros, bijvoorbeeld Apifonda. Of een pak Api-invert, een opgeloste, sterk geconcentreerde, vloeibare invertsuiker in een plastic verpakking. Snij een gat van een centimeter of acht doorsnede in de zak Apifonda. In Api-invert zijn slechts vijf kleine speldenprikopeningen voldoende. Leg het pak met de opening  direct in de omgeving van de bijen, met de opening gericht op het volk zodat ze er zonder omweg bij kunnen.   

Past de dekplaat of dekplank niet meer, leg dan een (te) groot vel dik plastic over de broedkamer heen zodat de warmte bij het volk blijft. Zet er een lege honingkamer op. Leg op het plastic wat oude kranten voor betere isolatie. Vervolgens afsluiten met dekplaat en (geïsoleerd) dak.

Geen vloeibaar voer geven

Voeren aan het eind van de winter is alleen bedoeld om een tekort aan wintervoer te compenseren. Dus wat wordt toegediend moet daarop lijken. Vloeibaar voedsel heeft een verkeerd effect. Het stimuleert de aanwas van het broednest, maar het noodzakelijke stuifmeel voor het grootbrengen van het nageslacht is er onvoldoende of niet. Dat levert slecht doorvoede jonge bijen op die maar kort leven.

Hoe actiever, hoe hoger het voedselverbruik

Wisselende weersomstandigheden hebben een tegengesteld effect op het voergebruik. Een compacte wintertros waarin weinig activiteit verbruikt relatief weinig voedsel. Onderzoek wees uit dat tijdens zacht winterweer het voerverbruik toeneemt. De bijen zijn actiever, maken een reinigingsvlucht of verspillen energie op zoek naar vers stuifmeel en nectar waardoor ze meer van de voorraad snoepen. Het verbruik is laag bij temperatuur rond nul graden, maar is hoger als het een graad of tien is.

Onderste broedbak verwijderen

Het is niet nodig in het najaar de huisvesting te verkleinen. Dat kan prima aan het begin van het nieuwe vliegseizoen. Was het volk op twee broedbakken ingewinterd dan bevindt het zich in het algemeen nu in de bovenste broedbak. De onderste broedbak met daarin de oudste raat valt ten prooi aan schimmels. Zeker de buitenste raten kunnen met een witte deken bedekt zijn. Geen ramp; in de wassmelter ermee en er later weer keurige nieuwe raat van (laten) maken.

 

 

 

 

Aanmelden voor het BijenBlog

Het NBV BijenBlog houd je het hele jaar doorlopend op de hoogte van de ontwikkeling van de bijenvolken, van wetenwaardigheden over (honing)bijen en de imkerpraktijk.

Blijf ook op de hoogte. Meld je aan!


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht