Bijenwerk: 15 augustus - 15 september 2020

terug naar overzicht
Voor 2020 zit het actieve bijenhoudersseizoen er nagenoeg op. Het Coronavirus heeft ons genoodzaakt het bijenwerk samen met collega-imkers anders aan te pakken. Voordat de herfst intreedt moet er nog wel het nodige gebeuren, zoals inwinteren en wellicht heidehoning oogsten.
15 augustus - 15 september 2020

Warm ...

De eerste helft van augustus was extreem langdurig zeer warm. Bijenvolken zijn van huisuit warmtedieren en zij weten met warme wel dagen om te gaan. Door water aan te voeren. Met hun vleugels en door het verdampen van water reguleren ze heel nauwkeurig de temperatuur. Het helpt als er minder bijen in ruimte zijn. Dus maken op zeer warme dagen werksters plaats en vertoeven buiten bij de vliegopening. Soms zelfs zoveel dat er geen ruimte voor ze is en ze onder de kast gaan bungelen; niet alleen overdag maar ook 's nachts.

 

Verstoor het volk niet als het niet nodig is

Extra activiteit zorgt ervoor dat de temperatuur in het volk oploopt. Ook imkerhandelingen brengen dat teweeg. Vermijd dat zoveel mogelijk. Moet een volk desondanks worden verplaatst, doe dat dan vroeg in de ochtend als de temparatuur lager is. De kans dat alles binnen is, is niet zo groot. Bij een nachttemperatuur van 10 graden tegen de ochtend is de kans groter.

Haal voor het vervoer de lade uit de varroa bodem voor extra ventilatie, of maak gebruik van het vroeger veel gehanteerde gazen reisraam bovenop de bovenste bak. Dat voorkomt warmlopen van het volk met veel dode bijen of zelfs het hele volk als gevolg. 

 

 

 

 

Heidedracht voor lang niet iedere imker toegankelijk

Heidedracht voor lang niet iedere imker toegankelijk

De heidevelden staan volop in bloei. De omstandigheden voor een goede dracht waren voorafgaand uitstekend. Bloeiende heidevelden waren eeuwen lang een hoofddracht, dat is het tegenwoordig niet meer. Het areaal is drastisch afgenomen en in deze eeuw werden er in toenemende mate toelatingsbeperkingen voor bijenvolken van kracht. Terreinbeheerders laten maar mondjesmaat volken toe om zo de concurrentie van honingbijen met de solitair levende soorten en met vlinders en andere foerageerders te beperken. Of het effect heeft op de aantallen en de aantallen soorten zal moeten blijken.

Belangrijke factor die we niet in de hand hebben zijn de klimaatomstandigheden. De gortdroge zomer van 2018 heeft zijn sporen in de heidevelden nagelaten. Maar een jaar later was de situatie al beter dan je toen zou verwachten. Zo goed zelf dat er een ongekende stroom dagjesmensen het heidepaars kwam bewonderen.

De NBV heeft begrip voor de maatregelen, maar pleit toch voor blijvend toelaten van bijenvolken. Ze heeft periodiek overleg met de grootste beheerders voor het plaatsen van volken. Meer informatie is hier voor NBV leden beschikbaar.

 

Heidehoning oogsten met een pers

 Iedereen die wel eens heidehoning heeft geoogst met een honingslinger weet wat een zware inspanning het is om een potje honing vol te krijgen. De honing voorbewerken met een kolbtoestel moet ervoor zorgen dat het wat vloeibaarder wordt. Probeer het eens met een fruitpers. Het gaat ten koste van de mooi uitgebouwde raat, maar het is minder werk.

Lees meer in het BijenBlog!

Hoogste tijd voor varroabestrijding

Hoogste tijd voor varroabestrijding

Start met de varroabestrijding als de lindehoning oogstbaar is en van de volken is weggenomen. Dat is het advies. Dit jaar was dat rond half juli, maar er zit enige rek in. Belangrijk om te weten is dat vroege behandeling ervoor zorgt dat er nog een relatief gezonde populatie zomerbijen in de volken aanwezig is die eraan bijdragen dat er veel gezonde, krachtige winterbijen de kasten gaan bevolken. Ze moeten een lange adem hebben, want tot begin april komend jaar zullen ze in staat moeten zijn de volken het voorjaar in te loodsen. Wacht je te lang met bestrijden dan doe je dat gezonde zomerbijeneffect teniet. Half augustus pas beginnen is krap in de tijd, maar beter laat dan nooit. Of je moet behandelen en hoe vaak is afhankelijk van het aantal dode mijten dat je gedurende een aantal dagen op de varroalade vindt.

Let op bijeffecten van middelen

Onderzoekers van bijenwas vinden soms schrikbarende hoeveelheden en soorten pesticiden die te herleiden zijn naar varroabestrijdingsmiddelen. Het kan niet genoeg gezegd worden: gebruik alleen middelen op natuurlijke basis, zonder schadelijke residuvorming in de was! Het is niet goed voor de levensduur van bijen en de ontwikkeling van onze volken.

Meer info over de middelen die ons ter beschikking staan, vind je hier:

Voorproefje is onderstaand filmpje over het toedienen van Thymovar.

 

 

Inwinteren voor de officiële herfst ingaat

Inwinteren voor de officiële herfst ingaat

Houd als stelregel aan dat je klaar moet zijn met inwinteren voor de herfst start, dus voor 22 september. Maar twee weken eerder is ook prima. Hoe later in het seizoen, hoe lastiger het voor het volk is het vloeibare wintervoer om te zetten naar ingedikte wintervoorraad. Werk eerst de varroabestrijding af en begin dan met voeren. 

 

Voer op maat. Dat wil zeggen pas de hoeveelheid aan op de grootte van het volk, aan de hoeveelheid ramen dat ze bezet:

  • 6-raams volk ca. 8 kilo wintervoer
  • 10-raams volk ca. 14 kilo wintervoer
  • 20-raams volk ca. 20 kilo wintervoer

Let op de volgende punten (uit Bijenwerk van 2017):

  • Zorg dat een paar lege uitgebouwde raten in de kern van het wintervoer leeg blijven, daar waar de wintertros zich zal gaan ophouden. Houd als vuistregel aan vijf handgrote vlakken lege uitgebouwde raat. Hoe lager de temperatuur, des te compacter wordt de wintertros. De bijen kruipen ook in de lege cellen, zodat de bijendichtheid in de tros nog groter wordt. Voer dus het volk niet te veel.
  • Wintervoer bestaat voor 17% - 20% uit water. Voor twaalf kilo wintervoer heb je tien kilo suiker nodig.
  • Suiker los je op in een verhouding 3 kilo suiker op 2 kilo (=liter) water. Gebruik handwarm water. Goed en lang roeren tot alle suiker is opgelost. 
  • Koop je kant-en-klaar wintervoer - invertsuiker – in een jerrycan of emmer van 14 liter, dan bevat het 10,2 kilo suiker. Dat levert opgeslagen in het volk ongeveer 12 kg wintervoer op.

 

Jonge moeren invoeren

Jonge moeren invoeren

Het is vaak zo dat moeren van dit jaar zich beter manifesteren in een volk in het komende voorjaar dan oudere moeren.  Ook gaan jonge moeren langer door in het najaar met het produceren van relatief flinke hoeveelheden nageslacht. Dat is gunstig voor de omvang van het wintervolk.

Voor het invoeren heb je een Nicot kooitje nodig en wat suikerdeeg (foto)

Eind augustus en de hele maand september is bij uitstek geschikt om de oude moer te vervangen. Hoe gaat die vervanging in zijn werk?

  • Plaats de jonge leggende moer uit een bevruchtingskastje in een dicht Nicot kooitje met een halve centimeter suikerdeeg in de binnenkant bij het plastic clipje;
  • Zoek de oude moer op en neem deze weg; 
  • Breek vervolgens het plastic clipje weg;
  • Plaats het kluisje door middel van een lucifer tussen de broedkamerramen op de plaats waar je de oude moer vond;
  • Controleer tien dagen later of de nieuwe moer aan de leg is. 
  • In negen van de tien gevallen verloopt de vervanging zonder problemen.

 

Kleine volken verenigen

Kleine volken verenigen

Veel zwermen geschept? Zet ze bij elkaar. Het scheelt voer en het maakt ze weerbaarder in de winter. Het mooiste is als je kunt uitgaan van jonge moer zwermen. Is de moer in de zwerm niet gemerkt, dan is het gissen of je met een oude of jonge te maken hebt.  Een oude moer in een zwerm legt vaak na drie dagen al. Een jonge moer doet er langer over, want die moet eerst nog een of twee dagen op bruidsvlucht en zal dan na een paar dagen beginnen met leggen. Zo weet je waar je mee te maken hebt. Als je in augustus overtuigd bent van de goede eigenschappen van de zwerm dan zet je die in. Je kunt er de bijen (dus zonder koningin) van een tweede zwerm en wellicht meer aan toevoegen om het geheel tot een flink volk te maken. Controleer na een week op BRIAS. Hoe je verenigt staat beschreven in een BijenBlog-bericht.

Het verenigen is geen must. Goede, sterke zwermen, zelfs in een zesramer, zijn in staat de winter te doorstaan.

Niet ingrijpen bij stille moerwisseling

Niet ingrijpen bij stille moerwisseling

Het natuurlijk zwermgedrag aan het eind van de lente uit zich in de ontwikkeling van zwermcellen aan de randen van de raten. Daarentegen kun je in deze tijd van het jaar zomaar een flinke dop midden op de raat aantreffen. Soms nog een of twee elders in het volk. Dat is geen zwermcel maar een cel waaruit een nieuwe koningin wordt geboren die de voorgangster moet vervangen. Een stille revolutie omdat het volk de huidige niet geschikt vindt. 

Laat het op z’n beloop. Het komt vrijwel altijd goed. Maar wees wel gewaarschuwd, want altijd loert het gevaar die de bruidsvlucht met zich meebrengt. Dus houdt in de gaten of de nieuwe moer aan de leg gaat.

Nog genoeg te doen

Nog genoeg te doen

Tot de herfst is nog aardig wat te doen in de volken, maar wel steeds minder. Het BijenBlog houd je wekelijks op de hoogte van actuele werkzaamheden. Blijf op de hoogte! 

Mocht je de jaarlijkse imkerhandelingen, zoals de varroabestrijding in chronologische volgorde willen nalezen, kijk dan eens in de gelijknamige Blogcategorie.

Hierin vind je dus ook een beschrijving en video’s van de varrobestrijdingsmethoden. Heb je opmerkingen, plaats dan een blogreactie dan kunnen deze weer zonodig verwerkt worden in de tekst.


Werken met bijen

Deze rubriek volgt de handelingen in bijenvolken op de voet. Maandelijks, gelijktijdig met het verschijnen van Imkernieuws, een nieuw overzicht. De inhoud is gericht op de praktijk, vaak in combinatie met het NBV BijenBlog en met verwijzing naar de inhoud van Bijenwerk in de periode 2013-2017.

De rubriek staat open voor bijvoorbeeld specifieke informatie over bijenrassen, bedrijfs- en teeltmethoden.

Contact over deze rubriek


Bekijk de andere maanden


terug naar overzicht